|
แนวทางการออกแบบอาร์ตทอยเพื่อสื่ออัตลักษณ์จังหวัดพิษณุโลก |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Title | แนวทางการออกแบบอาร์ตทอยเพื่อสื่ออัตลักษณ์จังหวัดพิษณุโลก |
| Creator | สุกาญจนา ทักหลำ |
| Contributor | ศิวาพร กลิ่นมาลัย, ที่ปรึกษา |
| Publisher | มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ |
| Publication Year | 2568 |
| Keyword | อาร์ตทอย, อัตลักษณ์จังหวัดพิษณุโลก, เศรษฐกิจสร้างสรรค์, Art toy, Phitsanulok identity, Creative economy |
| Abstract | การวิจัยเรื่อง แนวทางการออกแบบอาร์ตทอยเพื่อสื่ออัตลักษณ์จังหวัดพิษณุโลกเป็นการวิจัยเชิงการวิจัยแบบผสมผสานวิธี (Mixed Methods Research) มีวัตถุประสงค์เพื่อ1) ศึกษา อัตลักษณ์ของจังหวัดพิษณุโลกที่เหมาะสมสำหรับนำมาใช้ในการออกแบบต้นแบบอาร์ตทอย และ 2) เสนอแนวทางการออกแบบอาร์ตทอยที่สะท้อนอัตลักษณ์ของจังหวัดพิษณุโลก กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ ผู้ที่สนใจอาร์ตทอย ซึ่งคัดเลือกด้วยวิธีการเลือกแบบเจาะจง (Purposive Sampling) จำนวน 79 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล คือ แบบสอบถามออนไลน์ ประกอบด้วยคำถามเกี่ยวกับข้อมูลทั่วไปของผู้ตอบแบบสอบถาม พฤติกรรมการซื้อและการสะสมอาร์ตทอย ความคิดเห็นต่อรูปแบบการออกแบบอาร์ตทอย และความคิดเห็นต่อต้นแบบตัวละคร (Character) อาร์ตทอย จำนวน 7 รูปแบบ ที่พัฒนาขึ้นจากอัตลักษณ์ของจังหวัดพิษณุโลก ได้แก่พระนเรศวรมหาราช พระพุทธชินราช กล้วยตาก สุนัขบางแก้ว ไก่พระนเรศวร ดนตรีมังคละ และวัดผารังหมี นำข้อมูลที่ได้จากแบบสอบถามมาทำการวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานผลการวิจัยพบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง มีอายุอยู่ในช่วง 31–35 ปี ประกอบอาชีพพนักงานบริษัทเอกชน และมีรายได้เฉลี่ยต่อเดือนอยู่ระหว่าง 20,001–40,000 บาท โดยร้อยละ 100 เคยซื้ออาร์ตทอยมาก่อน สำหรับผลการศึกษาด้านอัตลักษณ์ของจังหวัดพิษณุโลก พบว่า ต้นแบบตัวละคร (Character) ที่กลุ่มตัวอย่างเห็นว่าสามารถสื่อถึงอัตลักษณ์ของจังหวัดได้ชัดเจนที่สุด คือ พระนเรศวรมหาราช รองลงมา ได้แก่ พระพุทธชินราช และกล้วยตาก ตามลำดับ ส่วนผลการศึกษาด้านแนวทางการออกแบบอาร์ตทอย พบว่า กลุ่มตัวอย่างร้อยละ 83.5 ชื่นชอบอาร์ตทอยที่มีการเล่าเรื่อง และนิยมการใช้โทนสีพาสเทลมากที่สุด นอกจากนี้ กลุ่มตัวอย่างทั้งหมดมีความคิดเห็นว่าอาร์ตทอยสามารถใช้เป็นสื่อในการถ่ายทอดอัตลักษณ์ของพื้นที่ได้ และส่วนใหญ่เห็นด้วยถึงเห็นด้วยอย่างยิ่งว่า การออกแบบอาร์ตทอยสามารถทำให้วัฒนธรรมท้องถิ่นมีความร่วมสมัยและเข้าถึงคนรุ่นใหม่ได้มากยิ่งขึ้น อย่างไรก็ตาม ผลการวิจัยยังพบว่า การสื่อสารความหมายเชิงอัตลักษณ์ของต้นแบบบางรูปแบบยังไม่ชัดเจนเพียงพอ โดยเฉพาะตัวละครที่มีการผสมผสานสัญลักษณ์ของสัตว์เข้ากับสิ่งที่มีคุณค่าทางศาสนาหรือความเชื่อ ซึ่งควรได้รับการพิจารณาถึงความเหมาะสมในบริบททางวัฒนธรรมอย่างรอบคอบก่อนนำไปพัฒนาต่อยอดผลการวิจัยครั้งนี้สามารถนำไปประยุกต์ใช้เป็นแนวทางในการออกแบบและพัฒนาผลิตภัณฑ์อาร์ตทอยที่สะท้อนอัตลักษณ์ของจังหวัดพิษณุโลกได้อย่างเหมาะสม ทั้งในด้านการสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับผลิตภัณฑ์ทางวัฒนธรรม การส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์ และการสนับสนุนการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของจังหวัด อันจะนำไปสู่การสร้างภาพลักษณ์ร่วมสมัยและเพิ่มศักยภาพในการแข่งขันของจังหวัดในอนาคต |
