|
การนำหลักการคุ้มครองความคาดหวังที่ชอบด้วยกฎหมายของประชาชน (legitimate expectation) มาใช้ในกฎหมายภาษีอากร: ศึกษากรณีการตอบข้อหารือกรมสรรพากร |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Title | การนำหลักการคุ้มครองความคาดหวังที่ชอบด้วยกฎหมายของประชาชน (legitimate expectation) มาใช้ในกฎหมายภาษีอากร: ศึกษากรณีการตอบข้อหารือกรมสรรพากร |
| Creator | ชญานิน บันลือสมบัติกุล |
| Contributor | สมคิด เลิศไพฑูรย์, ที่ปรึกษา |
| Publisher | มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ |
| Publication Year | 2568 |
| Keyword | หลักการคุ้มครองความคาดหวังที่ชอบด้วยกฎหมาย, หนังสือตอบข้อหารือกรมสรรพากร, Legitimate expectation, Revenue Department tax ruling letter |
| Abstract | กรมสรรพากรมีภารกิจเกี่ยวกับการจัดเก็บภาษี การเสนอแนะ และการใช้นโยบายทางภาษีอากร เพื่อให้ได้ภาษีตามเป้าหมายอย่างทั่วถึงและเป็นธรรม เป็นกลไกในการการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม และเกิดความสมัครใจในการเสียภาษี โดยให้มีอำนาจหน้าที่จัดเก็บภาษีอากรตามประมวลรัษฎากรและกฎหมายอื่นที่เกี่ยวข้อง เสนอแนะนโยบายการจัดเก็บภาษีอากรต่อกระทรวงการคลัง และปฏิบัติการอื่นใดตามที่กฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของกรม หรือตามที่กระทรวงหรือคณะรัฐมนตรีมอบหมาย จากการศึกษาพบว่าประเทศที่ใช้ระบบกฎหมายจารีตประเพณีหรือระบบกฎหมายคอมมอนลอว์นำหลักการคุ้มครองความคาดหวังที่ชอบด้วยกฎหมายมาปรับใช้กับหนังสือการตอบข้อหารือกรมสรรพากร โดยการนำหลักการคุ้มครองความคาดหวังที่ชอบด้วยกฎหมายในคำพิพากษามาปรับใช้ หากผู้เสียภาษีเปิดเผยข้อเท็จจริงที่เกี่ยวข้องทั้งหมดโดยครบถ้วน และแสดงให้ชัดเจนว่าประสงค์จะขอคำวินิจฉัยในประเด็นใด และสำนักงานสรรพากรและศุลกากรแห่งสหราชอาณาจักร (His Majesty's Revenue and Customs หรือ HM Revenue and Customs หรือ HMRC) ได้ให้คำวินิจฉัยที่มีความชัดเจน ไม่คลุมเครือ และปราศจากเงื่อนไขหรือข้อจำกัดที่เกี่ยวข้องแล้ว ผู้เสียภาษีย่อมมีสิทธิยึดถือตามคำวินิจฉัยได้ ส่วนประเทศที่ใช้ระบบกฎหมายแบบลายลักษณ์อักษรหรือระบบกฎหมายซีวิลลอว์ หลักการคุ้มครองความคาดหวังที่ชอบด้วยกฎหมายปรากฏอยู่ในรัฐธรรมนูญ ดังตัวอย่างในประเทศสเปน การคุ้มครองความคาดหวังโดยชอบด้วยกฎหมายถือเป็นหลักการที่มีสถานะตามรัฐธรรมนูญในระบบกฎหมายของประเทศดังกล่าวโดยได้รับรองเป็นหลัก “ความมั่นคงทางกฎหมาย” (legal certainty)การตอบหนังสือข้อหารือกรมสรรพากรถือเป็นการใช้ดุลพินิจของเจ้าหน้าที่กรมสรรพากรโดยเหตุจำเป็นที่ต้องกำหนดให้เจ้าหน้าที่ของรัฐมีดุลพินิจในการตอบข้อหารือกรมสรรพากรเนื่องจากประมวลรัษฎากรไม่อาจกำหนดรายละเอียดของทุกเรื่องไว้ในกฎหมายได้และไม่อาจรู้ข้อเท็จจริงต่าง ๆ ได้ล่วงหน้า จึงจำเป็นต้องให้เจ้าหน้าที่ของกรมสรรพากรสามารถใช้ดุลพินิจพิจารณาให้เหมาะสมตามข้อเท็จจริงในแต่ละสถานการณ์ได้เจ้าหน้าที่ของกรมสรรพากรจึงจะสามารถเลือกดำเนินการได้ตามที่กฎหมายกำหนดไว้ ซึ่งอาจเพิ่มมาตราในประมวลรัษฎากรเพื่อกำหนดสถานะของข้อหารือกรมสรรพากรให้มีผลผูกพันระหว่างผู้มีหน้าที่เสียภาษีและกรมสรรพากร หรือนำหลักการคุ้มครองความคาดหวังโดยชอบด้วยกฎหมายมาใช้กับการพิจารณาพิพากษาคดีได้ |
