|
การพัฒนาเกณฑ์ประเมินความพร้อมทางเทคโนโลยีเพื่อบริหารโครงงานวิจัย |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Title | การพัฒนาเกณฑ์ประเมินความพร้อมทางเทคโนโลยีเพื่อบริหารโครงงานวิจัย |
| Creator | ณัฐวัตร เหรียญรุ่งโรจน์ |
| Contributor | จักรกฤษณ์ ถาวร, ที่ปรึกษา |
| Publisher | มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ |
| Publication Year | 2568 |
| Keyword | การประเมินความพร้อมทางเทคโนโลยี, ระดับความพร้อมของเทคโนโลยี, การบริหารงานวิจัย, Technology readiness level (TRL), TRL assessment, Research project management |
| Abstract | การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาเกณฑ์การประเมินระดับความพร้อมทางเทคโนโลยี (Technology Readiness Level: TRL) ที่มีความชัดเจน เหมาะสมกับบริบทของประเทศไทย และสามารถนำไปใช้ได้จริงในการประเมินสถานะของงานวิจัยเชิงเทคโนโลยีอย่างเป็นระบบ โดยเฉพาะสำหรับโครงการที่มุ่งสู่การใช้งานจริงหรือการใช้ประโยชน์ในเชิงพาณิชย์ผู้วิจัยได้ศึกษาทบทวนแนวคิด TRL จากแหล่งมาตรฐานสากล เช่น NASA และสหภาพยุโรป รวมถึงดำเนินการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้เชี่ยวชาญด้านการประเมิน TRL จำนวน 9 ราย เพื่อรวบรวมข้อเสนอแนะและแนวทางปรับปรุงที่เหมาะสม ผลจากการวิเคราะห์นำไปสู่การพัฒนาเกณฑ์ TRL ฉบับใหม่ในรูปแบบสองขั้นตอน ได้แก่ (1) การจำแนกระดับ Phase ออกเป็น 3 ระยะ ได้แก่ Lab Scale, Prototype และ Operation/Commercial และ (2) การประเมิน TRL รายระดับ 1–9 โดยมีการกำหนดกิจกรรมและตัวอย่างหลักฐานที่ใช้ประกอบการประเมินอย่างเป็นระบบในแต่ละระดับเพื่อทดสอบความเหมาะสมของเกณฑ์ที่พัฒนาขึ้น ผู้วิจัยได้นำเกณฑ์ดังกล่าวไปทดลองใช้ประเมินโครงการวิจัยจริงจำนวน 5 โครงการที่เคยได้รับการประเมิน TRL มาก่อน โดยเปรียบเทียบผลการประเมินกับเกณฑ์เดิม พบว่าเกณฑ์ใหม่สามารถให้ผลการประเมินที่แม่นยำและสอดคล้องกับสถานะของเทคโนโลยีได้ใกล้เคียงกับเกณฑ์เดิม แต่มีความสามารถในการลดการประเมินที่สูงเกินจริง โดยเฉพาะในช่วง TRL 5–7 ซึ่งเป็นช่วงที่มักเกิดความสับสน เนื่องจากมีการใช้ถ้อยคำที่ใกล้เคียงกัน เช่น “ต้นแบบในสภาพแวดล้อมจริง” กับ “ต้นแบบในห้องปฏิบัติการที่จำลองสภาวะแวดล้อมการใช้งาน”ผลการวิจัยชี้ให้เห็นว่าเกณฑ์ TRL ฉบับใหม่นี้มีความเหมาะสมในการนำไปใช้เพื่อการบริหารจัดการงานวิจัย การพิจารณาทุนสนับสนุน และการพัฒนาผลงานวิจัยให้สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้อย่างเป็นรูปธรรม อีกทั้งยังสามารถขยายผลเพื่อนำไปประยุกต์ใช้ในสาขาวิชาหรืออุตสาหกรรมที่มีความหลากหลายมากยิ่งขึ้นในอนาคต |
