|
การนำมาตรการดักรับข้อมูลที่บุคคลสื่อสารถึงกันทางอิเล็กทรอนิกส์มาใช้ในการแสวงหาพยานหลักฐานในคดีทุจริตของไทย |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Title | การนำมาตรการดักรับข้อมูลที่บุคคลสื่อสารถึงกันทางอิเล็กทรอนิกส์มาใช้ในการแสวงหาพยานหลักฐานในคดีทุจริตของไทย |
| Creator | พิทักษ์ ไทยเจริญ |
| Contributor | ปกป้อง ศรีสนิท, ที่ปรึกษา |
| Publisher | มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ |
| Publication Year | 2568 |
| Keyword | การดักรับข้อมูลการสื่อสาร, มาตรการสืบสวนแบบพิเศษ, การทุจริต, Interception of communications, Special investigative measures, Corruption |
| Abstract | ในยุคดิจิทัล เทคโนโลยีสารสนเทศได้พัฒนาและเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ส่งผลให้รูปแบบการกระทำความผิดเกี่ยวกับการทุจริตมีความซับซ้อนและยากต่อการตรวจสอบมากยิ่งขึ้น เมื่อปี 2560 จึงได้มีการเสนอหลักการหลายประการเพื่อเสริมประสิทธิภาพในการค้นหาความจริงในคดีทุจริต โดยหนึ่งในนั้นคือหลักการว่าด้วยมาตรการดักรับข้อมูลการสื่อสารทางอิเล็กทรอนิกส์ซึ่งปรากฏในร่างพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต แต่มาตรการดังกล่าวถูกถอนออกจากร่างกฎหมายด้วยการทักท้วงและโต้แย้งที่ประกอบด้วยเหตุผลหลายประการจากที่ประชุมสภานิติบัญญัติแห่งชาติ ต่อมาในปี 2565 ประเด็นนี้ได้มีการหยิบยกขึ้นมาพิจารณาอีกครั้งผ่านการจัดประชุมเชิงปฏิบัติการเพื่อรับฟังความคิดเห็นร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจำนวนมาก ซึ่งแสดงให้เห็นถึงความพยายามในการทบทวนมาตรการดังกล่าวขึ้นใหม่ในระดับกฎหมาย ด้วยเหตุข้างต้น ผู้เขียนจึงมุ่งศึกษาองค์ความรู้ที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งพิจารณาควบคู่กันไปกับความเห็นของฝ่ายที่ทักท้วงและโต้แย้ง ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่า การเสนอมาตรการนี้มีฐานด้านความชอบธรรมและเหตุผลความจำเป็นในหลายมิติรองรับ และการออกแบบเชิงโครงสร้างที่จะนำไปกำหนดรายละเอียดของมาตรการจำเป็นต้องคำนึงถึงความสมดุลระหว่างการปราบปรามการทุจริตที่มีประสิทธิภาพกับการคุ้มครองสิทธิในความเป็นส่วนตัวด้านการติดต่อสื่อสาร โดยบัญญัติให้มีเงื่อนไขและข้อกำหนดในการใช้มาตรการที่มีขอบเขตชัดเจน แน่นอน และพอสมควรแก่เหตุ วางหลักประกันในการคุ้มครองสิทธิให้ครอบคลุมทั้งขั้นตอนก่อน ระหว่าง และภายหลังการใช้มาตรการ ตลอดจนจัดให้มีกลไกการถ่วงดุลและการควบคุมตรวจสอบทั้งจากภายในและภายนอกองค์กรผู้ใช้อำนาจ และกำหนดความรับผิดทางอาญาที่เพียงพอและเข้มงวดเพื่อป้องกัน ยับยั้ง และลงโทษการเปิดเผยและการใช้มาตรการรวมทั้งข้อมูลที่ได้มาโดยมิชอบด้วยกฎหมาย |
