|
การพัฒนาตัวชี้วัดภัยแล้งโดยใช้ภาพถ่ายดาวเทียมในลุ่มน้ำปิง |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Title | การพัฒนาตัวชี้วัดภัยแล้งโดยใช้ภาพถ่ายดาวเทียมในลุ่มน้ำปิง |
| Creator | สมบูรณ์ จวนเจริญ |
| Contributor | อุรุยา วีสกุล, ที่ปรึกษา |
| Publisher | มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ |
| Publication Year | 2567 |
| Keyword | ภัยแล้งทางการเกษตร, ภาพถ่ายดาวเทียม, ลุ่มน้ำปิง, Agricultural drought, Satellite imageries, Ping River Basin |
| Abstract | ในการพัฒนาแบบจำลองเพื่อการพยากรณ์ภัยแล้งแล้วมักจะขาดข้อมูลภัยแล้งภาคสนาม ทำให้ขาดความเชื่อมั่นในความแม่นยำของการพยากรณ์ การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อใช้ภาพถ่ายดาวเทียมชี้วัดภัยแล้งทางการเกษตรเพื่อให้สามารถใช้ภาพถ่ายดาวเทียมแทนข้อมูลภาคสนามของความแห้งแล้งทางเกษตร ลุ่มน้ำปิงซึ่งประสบปัญหาภัยแล้งเสมอได้ถูกเลือกเป็นพื้นที่ศึกษา ข้อมูลภาพถ่ายดาวเทียม MODIS ข้อมูลการใช้ที่ดินและข้อมูลภัยแล้งจากกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย ตลอดจนข้อมูลผลผลิตทางการเกษตรจากสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร ระหว่างปี พ.ศ.2557 ถึง พ.ศ.2563 ได้ถูกนำมาวิเคราะห์ความสอดคล้องระหว่างความแห้งแล้งทางเกษตรกับตัวแปรต่างๆ ที่คำนวณได้จากภาพถ่ายดาวเทียม จากการวิเคราะห์แผนที่การใช้ที่ดินในพื้นที่ลุ่มน้ำปิงพบว่าพื้นที่เกษตรส่วนใหญ่เป็นนาข้าว จึงใช้เฉพาะพื้นที่ปลูกข้าวนอกเขตชลประทานเป็นตัวแทนพื้นที่เกษตรกรรม ผลการวิเคราะห์ความสอดคล้องของตัวแปรที่ได้จากภาพถ่ายดาวเทียมกับความแห้งแล้งทางการเกษตรจริงที่เกิดขึ้นในภาคสนามชี้ให้เห็นว่า Normalized Difference Vegetation Index (NDVI) และ Land Surface Temperature (LST) จากภาพถ่ายดาวเทียมทุก 16 วัน สามารถใช้สะท้อนความแห้งแล้งทางการเกษตรได้ดี โดยพบว่า เมื่อ NDVI มีค่าระหว่าง 0.48 ถึง 0.49 และ LST มีค่าระหว่าง 34.2 ถึง 37.5 แสดงถึงภัยแล้งทางการเกษตรเนื่องจากข้าวไม่ให้ไม่สามารถให้ผลผลิตได้ตามมาตรฐาน จากการตรวจสอบความน่าเชื่อถือของเกณฑ์ดังกล่าวโดยใช้ข้อมูลระหว่างปี พ.ศ.2557 2558 2559 2560 และ 2561 พบว่าค่า NDVI และ LST สามารถใช้ทดแทนข้อมูลความแห้งแล้งทางเกษตรได้ มีความแม่นยำเฉลี่ย 79 % ซึ่งสามารถนำไปประยุกต์ใช้ทดแทนข้อมูลภัยแล้งภาคสนามในการพัฒนาแบบจำลองเพื่อการพยากรณ์ภัยแล้งทางการเกษตรได้ |
