|
การเตรียมการด้านกฎหมายสำหรับเครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์ขนาดเล็ก: รายงานฉบับสมบูรณ์ |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Title | การเตรียมการด้านกฎหมายสำหรับเครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์ขนาดเล็ก: รายงานฉบับสมบูรณ์ |
| Creator | อำนาจ วงศ์บัณฑิต |
| Publisher | มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. คณะนิติศาสตร์. คณะกรรมการส่งเสริมงานวิจัย |
| Publication Year | 2569 |
| Keyword | เครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์ขนาดเล็ก, พลังงานหมุนเวียน, พลังงานสะอาด, การปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์, ความปลอดภัยทางนิวเคลียร์, การกำกับดูแลทางกฎหมาย |
| Abstract | ในแต่ละปี ประเทศไทยต้องเสียเงินเป็นจำนวนมากในการนำเข้าพลังงานฟอสซิลจากต่างประเทศโดยเฉพาะอย่างยิ่งน้ำมัน ซึ่งส่งผลกระทบต่อความมั่นคงด้านพลังงานและการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศประกอบกับการที่ประเทศต่าง ๆ ได้มีการรณรงค์การแก้ไขปัญหาการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศโลกด้วยการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกโดยการทำข้อตกลงปารีส (Paris Agreement) ที่กำหนดให้แต่ละภาคีประกาศด้วยความสมัครใจว่าตนมีเป้าหมายจะลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกลงเท่าใด ประเทศไทยซึ่งเป็นภาคีของข้อตกลงดังกล่าวได้ประกาศชัดเจนว่าจะปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ (Net Zero GHG Emission) ภายในปี ค.ศ. 2065 จึงมีนโยบายในการลดการใช้พลังงานฟอสซิลและส่งเสริมการใช้พลังงานหมุนเวียนและพลังงานสะอาด เช่น พลังงานลมพลังงานแสงอาทิตย์ พลังงานน้ำ และเชื้อเพลิงชีวมวล เป็นต้น พลังงานนิวเคลียร์เป็นอีกทางเลือกอย่างหนึ่งในการลดการใช้พลังงานฟอสซิล แต่ในอดีตนั้น ประเทศไทยไม่ได้มีนโยบายส่งเสริมพลังงานนิวเคลียร์ด้วยเหตุหลายประการ เช่น ต้องใช้เงินลงทุนสูง ใช้ระยะเวลานานในการเตรียมการและการก่อสร้าง มีความกังวลต่อความเสียหายอย่างรุนแรงหากเกิดอุบัติเหตุจากโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ แต่เมื่อมีเทคโนโลยีใหม่ที่คิดค้นเครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์ขนาดเล็ก (small modular reactor หรือ SMR) ไม่นานมานี้หน่วยงานด้านพลังงานของประเทศไทยเริ่มมีความสนใจที่จะส่งเสริมการใช้ SMR ในการผลิตพลังงงานไฟฟ้า เพราะใช้เงินลงทุนและระยะเวลาก่อสร้างน้อยกว่าโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ทั่วไป และ SMR มีระบบความปลอดภัยอัตโนมัติที่ไม่ต้องพึ่งพามนุษย์ (passive safety) จึงมีประเด็นว่าหากมีการใช้ SMR ในประเทศไทย กฎหมายที่มีอยู่ในปัจจุบันจะเหมาะสมกับการกำกับดูแลหรือไม่ จากการศึกษาพบว่า ทบวงการพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศ (IAEA) ใช้หลักการความปลอดภัย (safety) ความมั่นคงปลอดภัย (security) และการพิทักษ์ความปลอดภัย (safeguards) ในการกำกับดูแลโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ทั่วไปและรังสี และเห็นว่าสามารถนำหลักการเดียวกันมาใช้กับ SMR ได้ด้วย เพียงแต่อาจต้องมีการปรับรายละเอียดบางเรื่องให้เข้ากับสภาพและลักษณะของ SMR ซึ่งสอดคล้องกับแนวทางตามลำดับขั้น (graded approach) เมื่อพิจารณาการกำกับดูแลโรงไฟฟ้านิวเคลียร์และรังสีในประเทศไทย กฎหมายไทยได้ปฏิบัติตามหลักการสำคัญของ IAEA ข้างต้น และหากมีการนำ SMR เข้ามาใช้ประโยชน์ กฎหมายไทยที่มีอยู่ก็สามารถนำมาปรับใช้กับ SMR ได้เป็นส่วนใหญ่ กล่าวคือ ก่อนการตั้งสถานประกอบการทางนิวเคลียร์ กฎหมายเกี่ยวกับการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อมได้ครอบคลุมโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ทั่วไป แต่จะไม่คลุมถึงการใช้ SMR เพื่อผลิตพลังงานอย่างอื่นนอกจากไฟฟ้า จึงควรต้องมีการปรับปรุงแก้ไขกฎหมายในเรื่องนี้ ส่วนการกำกับดูแลการตั้งสถานประกอบการทางนิวเคลียร์นั้น กฎหมายว่าด้วยพลังงานนิวเคลียร์เพื่อสันติมีบทบัญญัติที่สามารถนำมาใช้กำกับดูแล SMR ได้ เพียงแต่ควรต้องมีการปรับปรุงแก้ไขรายละเอียดในบางเรื่อง ในทำนองเดียวกัน กฎหมายดังกล่าวมีบทบัญญัติครอบคลุมการเลิกสถานประกอบการทางนิวเคลียร์ที่ใช้ SMR เพียงแต่ต้องมีการปรับแก้ไขกฎหมายลำดับรองในบางประเด็นให้เหมาะสมกับสภาพและลักษณะของ SMR |
| Language | TH |
| URL Website | https://digital.library.tu.ac.th/tu_dc/frontend/Info/item/dc:340063 |
| Website title | https://digital.library.tu.ac.th |
