|
การถอดรหัสมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมจากตำนานและนิทานพื้นบ้านเชียงรายสู่แนวทางการสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์เพื่อชุมชน |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Creator | สมหวัง อินทร์ไชย |
| Title | การถอดรหัสมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมจากตำนานและนิทานพื้นบ้านเชียงรายสู่แนวทางการสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์เพื่อชุมชน |
| Contributor | อนันตา สุขวัฒน์ |
| Publisher | สถาบันภาษาและกิจการต่างประเทศ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย |
| Publication Year | 2569 |
| Journal Title | มังรายสาร วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ |
| Journal Vol. | 14 |
| Journal No. | 1 |
| Page no. | 133-153 |
| Keyword | ตํานานและนิทานพื้นเมืองเชียงราย, การถอดรหัสทางวัฒนธรรม, แนวทางการสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์เพื่อชุมชน |
| URL Website | https://so04.tci-thaijo.org/index.php/mrsj |
| Website title | มังรายสาร วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ |
| ISSN | 2673-0170 (Online) |
| Abstract | การศึกษาวิจัยเรื่องการถอดรหัสมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมจากตำนานและนิทานพื้นบ้านเชียงรายสู่ การสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์เพื่อชุมชน มีวัตถุประสงค์ คือ เพื่อรวบรวมตำนานและนิทานพื้นบ้านเชียงรายทั้งประเภทมุขปาฐะและลายลักษณ์อักษร เพื่อถอดรหัสมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมจากตำนานและนิทานพื้นบ้านเชียงราย และเพื่อเสนอแนวทางการสร้างสรรค์ต้นแบบผลิตภัณฑ์เพื่อชุมชนโดยใช้ตำนานและนิทานพื้นบ้านเชียงรายเป็นฐาน โดยรวบรวมตำนานและนิทานประจำถิ่นของเชียงรายครอบคลุมทั้ง 18 อำเภอ ทั้งจากต้นฉบับที่เป็นลายลักษณ์อักษรและจากคำบอกเล่าของผู้คนในชุมชนท้องถิ่น จำนวน 18 เรื่อง และได้พิจารณาคัดเลือกโดยกำหนดองค์ประกอบหลัก 2 ประการ คือ ด้านคุณสมบัติและข้อบ่งชี้เบื้องต้นและด้านศักยภาพในการสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์เพื่อชุมชน จึงได้ตำนานและนิทานพื้นบ้านเชียงรายสำหรับนำมาศึกษาวิจัย จำนวน 9 เรื่อง โดยนำมาวิเคราะห์ สังเคราะห์ และถอดรหัสทางวัฒนธรรมทั้งในระดับโครงสร้างผิวและระดับโครงสร้างลึก พบความเชื่อมโยงกับความเชื่อดั้งเดิมของกลุ่มชาติพันธุ์ไทในแถบลุ่มน้ำโขงและความเชื่อในพระพุทธศาสนา เมื่อนำข้อมูลตำนานและนิทานพื้นบ้านเชียงรายที่ได้จากการถอดรหัสทางวัฒนธรรมมาเป็นแนวทางการสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์ เพื่อชุมชน พบว่า มีกระบวนการที่ทำให้เกิดการเรียนรู้ พัฒนาอย่างสร้างสรรค์และยั่งยืน 4 ขั้นตอน คือ 1) การรื้อฟื้น 2) การอนุรักษ์ 3) การประยุกต์ และ 4) การพัฒนาต่อยอด ซึ่งสามารถนำเสนอแนวทาง การสร้างผลิตภัณฑ์เพื่อชุมชนใน 3 รูปแบบ ได้แก่ รูปแบบแรก คือ ศิลปะการออกแบบเหมือนจริง (Realism Design Art) รูปแบบที่สอง คือ ศิลปะการออกแบบแบบคลี่คลาย (Stylization Design Art) และ รูปแบบที่สาม คือ ศิลปะการออกแบบผลิตภัณฑ์และนวัตกรรมแบบอิสระ (Freedom Design Art) ทำให้ได้ต้นแบบผลิตภัณฑ์เพื่อชุมชนท้องถิ่นเชียงราย จำนวน 20 แบบ สำหรับนำไปสร้างสรรค์ พัฒนาและต่อยอดเพื่อสร้างรายได้ให้แก่ชุมชนท้องถิ่นเชียงรายต่อไป |
