|
คลังต้นไม้ภาษาไทย: แนวคิด การสร้าง และการประยุกต์ใช้ |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Creator | ธีระพล ลิ้มศรัทธา |
| Title | คลังต้นไม้ภาษาไทย: แนวคิด การสร้าง และการประยุกต์ใช้ |
| Publisher | มหาวิทยาลัยเซาธ์อีสท์บางกอก |
| Publication Year | 2568 |
| Journal Title | วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยเซาธ์อีสท์บางกอก |
| Journal Vol. | 5 |
| Journal No. | 2 |
| Page no. | 94-105 |
| Keyword | ไวยากรณ์ภาษาไทย, คลังต้นไม้, ทฤษฎีเอ็กซ์-บาร์ |
| URL Website | https://ph02.tci-thaijo.org/index.php/JSCI/article/view/259636 |
| Website title | วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยเซาธ์อีสท์บางกอก |
| ISSN | 2773-9120 |
| Abstract | การสร้างคลังต้นไม้เป็นทรัพยากรพื้นฐานที่สำคัญในการประมวลผลภาษาธรรมชาติ เพื่อใช้ประโยชน์จากโครงสร้างไวยากรณ์ในรูปแบบต้นไม้ซึ่งช่วยให้การตีความประโยคมีความถูกต้อง คลังต้นไม้สามารถสร้างได้ทั้งแบบไม่มีเครื่องมือช่วย หรือกึ่งอัตโนมัติ และแบ่งเป็นสองกลุ่มหลักคือ คลังต้นไม้แบบโครงสร้างวลี และคลังต้นไม้พึ่งพา ภาษาไทยมีคลังต้นไม้เช่น CG Treebank และคลังต้นไม้ของสุธีที่ใช้ไวยากรณ์พึ่งพา คลังต้นไม้ไวยากรณ์ ถือเป็นคลังข้อมูลที่บรรจุประโยคพร้อมการวิเคราะห์เชิงวากยสัมพันธ์ในรูปแบบโครงสร้างต้นไม้ เพื่อสะท้อนความสัมพันธ์เชิงไวยากรณ์ระหว่างคำหรือวลี องค์ประกอบสำคัญของคลังต้นไม้ ได้แก่ ชุดข้อมูลข้อความต้นฉบับ, การตัดคำที่แม่นยำ, การตัดแบ่งชนิดของคำ โดยใช้ระบบการตัดคำที่เหมาะสมกับภาษาไทย, โครงสร้างต้นไม้ไวยากรณ์, คำอธิบายประกอบมาตรฐาน, และรูปแบบข้อมูล การเปรียบเทียบกับภาษาอื่น ๆ เช่น Penn Treebank และ Universal Dependencies แสดงให้เห็นว่าภาษาไทยมีลักษณะเฉพาะ เช่น การไม่มีการเว้นวรรคระหว่างคำ, การละองค์ประกอบในประโยค, และการใช้คำหลายหน้าที่ บทความนี้ใช้แนวคิดทฤษฎีไวยากรณ์ X-bar ที่อธิบายโครงสร้างภายในวลี การสร้างคลังต้นไม้ไวยากรณ์ภาษาไทยมีความท้าทายเนื่องจากลักษณะเฉพาะของภาษา โดยมีการประยุกต์ใช้ X-bar กับไวยากรณ์ภาษาไทยโดยการดัดแปลงให้เข้ากับลักษณะเฉพาะ เช่น การไม่มี ส่วนขยายด้านซ้าย (specifier) ชัดเจน และการจัดการโครงสร้างซ้อน รวมถึงการรองรับการละองค์ประกอบในประโยคโดยแสดงโหนดที่ถูกละ การกำหนดมาตรฐานการจัดโครงสร้างที่ดีควรประกอบด้วยคู่มือที่ครอบคลุม ระบบตรวจสอบความสอดคล้อง และตัวอย่างที่หลากหลาย คลังต้นไม้ภาษาไทยมีความสำคัญต่อการพัฒนาเทคโนโลยีภาษาศาสตร์คอมพิวเตอร์อย่างมาก เช่น การพัฒนาระบบวิเคราะห์ไวยากรณ์อัตโนมัติ การปรับปรุงระบบแปลภาษา และการสอนภาษาไทยและภาษาศาสตร์ คลังต้นไม้ไม่เพียงเป็นทรัพยากรเชิงเทคนิค แต่ยังเป็นฐานข้อมูลที่มีคุณค่าทางภาษาศาสตร์ วัฒนธรรม และการอนุรักษ์ภาษา เพื่อต่อยอดงานวิจัยและนวัตกรรมด้านภาษาศาสตร์คอมพิวเตอร์ของไทย |
