|
ผาดอกเสี้ยว: การทบทวนแนวคิดภูมิทัศน์นิเวศวัฒนธรรม และบทบาทของภูมิปัญญาชาวปกาเกอะญอ ในงานออกแบบเส้นทางธรรมชาติร่วมสมัย |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Creator | อัมพิกา อำลอย |
| Title | ผาดอกเสี้ยว: การทบทวนแนวคิดภูมิทัศน์นิเวศวัฒนธรรม และบทบาทของภูมิปัญญาชาวปกาเกอะญอ ในงานออกแบบเส้นทางธรรมชาติร่วมสมัย |
| Contributor | ณัฐชาติ โกสินทรานนท์ |
| Publisher | Thai Association of Landscape Architects |
| Publication Year | 2569 |
| Journal Title | Journal of Landscape Architecture and Planning |
| Journal Vol. | 8 |
| Journal No. | 1 |
| Page no. | 19-37 |
| Keyword | ภูมิทัศน์นิเวศวัฒนธรรม, ภูมิปัญญาชาวปกาเกอะญอ, เส้นทางธรรมชาติ, การออกแบบภูมิสถาปัตยกรรม, ผาดอกเสี้ยว |
| URL Website | https://so01.tci-thaijo.org/index.php/LAJ/index |
| Website title | ThaiJO |
| ISSN | 3027-8503 (Online) |
| Abstract | บทความปริทัศน์นี้มุ่งทำความเข้าใจเส้นทางศึกษาธรรมชาติผาดอกเสี้ยว อุทยานแห่งชาติดอยอินทนนท์ จังหวัดเชียงใหม่ ในฐานะภูมิทัศน์ที่ธรรมชาติและวัฒนธรรมประกอบสร้างร่วมกัน มิใช่ฉากธรรมชาติที่แยกขาดจากผู้คน เส้นทางยาวประมาณ 2.6 กิโลเมตร เชื่อมป่าดิบเขาระดับล่าง ลำห้วยและน้ำตกผาดอกเสี้ยว นาขั้นบันได และชุมชนปกาเกอะญอบ้านแม่กลางหลวง โดยได้รับการพัฒนาเป็นเส้นทางศึกษาธรรมชาติอย่างเป็นทางการในปี พ.ศ. 2562 และมีการปรับปรุงต่อเนื่องในช่วง พ.ศ. 2565–2566 บริบทดังกล่าวทำให้การออกแบบเส้นทางไม่อาจพิจารณาเพียงโครงสร้างพื้นฐานเพื่อการท่องเที่ยว หากแต่ต้องคำนึงถึงระบบนิเวศป่าต้นน้ำ ความหมายเชิงวัฒนธรรม และกลไกการจัดการร่วมของชุมชนควบคู่กันไป บทความมีวัตถุประสงค์ 3 ประการ ได้แก่ (1) ทบทวนแนวคิดภูมิทัศน์นิเวศวัฒนธรรมและภูมิทัศน์ชีววัฒนธรรม ซึ่งชี้ว่าความหลากหลายทางชีวภาพและความหลากหลายทางวัฒนธรรมพัฒนาไปพร้อมกันผ่านรูปแบบการใช้ที่ดิน องค์ความรู้ท้องถิ่น และสถาบันทางสังคม รวมถึงข้อถกเถียงต่อแนวคิดการอนุรักษ์ที่แยกมนุษย์ออกจากธรรมชาติ (2) สังเคราะห์บทบาทของภูมิปัญญาชาวปกาเกอะญอในฐานะความรู้เชิงนิเวศดั้งเดิมที่ฝังอยู่ในการอ่านภูมิประเทศ การจัดการดินและน้ำ การใช้วัสดุและเทคนิคก่อสร้างพื้นถิ่น ตลอดจนบทบาทผู้นำเที่ยวในฐานะผู้ตีความภูมิทัศน์ (3) เสนอแนวทางบูรณาการองค์ความรู้ท้องถิ่นสู่การออกแบบเส้นทางธรรมชาติผาดอกเสี้ยว 6 ประเด็น เพื่อให้การพัฒนาเส้นทางลดการรบกวนพื้นที่เปราะบาง และคงคุณค่าเชิงนิเวศและวัฒนธรรมของพื้นที่อย่างยั่งยืน |
