|
การศึกษาอัตลักษณ์ไทหล่มเพื่อเป็นแนวทางการออกแบบปรับปรุงพิพิธภัณฑ์พื้นบ้านวัดโพธิ์ทองน้ำครั่งแหล่งท่องเที่ยววัฒนธรรมทางวัตถุโบราณ จังหวัดเพชรบูรณ์ |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Creator | ดวงฤทัย ตี่สุข |
| Title | การศึกษาอัตลักษณ์ไทหล่มเพื่อเป็นแนวทางการออกแบบปรับปรุงพิพิธภัณฑ์พื้นบ้านวัดโพธิ์ทองน้ำครั่งแหล่งท่องเที่ยววัฒนธรรมทางวัตถุโบราณ จังหวัดเพชรบูรณ์ |
| Publisher | คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ |
| Publication Year | 2566 |
| Journal Title | วารสาร สิ่งแวดล้อมสรรค์สร้างวินิจฉัย (Built Environment Inquiry BEI) |
| Journal Vol. | 22 |
| Journal No. | 1 |
| Page no. | 35-53 |
| Keyword | อัตลักษณ์, ไทหล่ม, พิพิธภัณฑ์พื้นบ้าน, วัฒนธรรม, วัตถุโบราณ |
| URL Website | https://www.tci-thaijo.org/index.php/arch-kku |
| Website title | Built Environment Inquiry Journal Faculty of Architecture Khon Kaen University, Thailand |
| ISSN | 2651-1185 |
| Abstract | บทความนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาอัตลักษณ์ และวัฒนธรรมเชิงวัตถุของชาวไทหล่ม อำเภอหล่มเก่า จังหวัดเพชรบูรณ์ เพื่อศึกษาแนวคิด และความต้องการการออกแบบปรับปรุงพิพิธภัณฑ์แบบชุมชนมีส่วนร่วม และเพื่อเสนอแนะแนวทางการออกแบบตกแต่งภายในพิพิธภัณฑ์ โดยมีวิธีเก็บข้อมูล 4 ส่วน ดังนี้ 1) การศึกษาเอกสาร ประวัติศาสตร์ วิถีชีวิต และวัฒนธรรมไทหล่ม 2) การสัมภาษณ์เชิงลึก ด้านแนวคิดการออกแบบปรับปรุงพิพิธภัณฑ์ร่วมกับผู้นำชุมชน จำนวน 10 คน 3) การเก็บแบบสอบถาม ด้านความต้องการการออกแบบปรับปรุงพิพิธภัณฑ์ จำนวน 100 คน และ 4) การประเมินผลการออกแบบพิพิธภัณฑ์จากกลุ่มประชากร จำนวน 50 คน และผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 10 คน จากผลการศึกษา พบว่า อัตลักษณ์ไทหล่มที่มีคุณค่า มี 2 ประเภท ดังนี้ 1. อัตลักษณ์วัฒนธรรมที่ไม่ใช่วัตถุ แบ่งเป็น 2 ประเภท ได้แก่ อัตลักษณ์วัฒนธรรมการแห่ปราสาทผึ้งและอัตลักษณ์วัฒนธรรมการแทงหยวก 2. อัตลักษณ์วัฒนธรรมที่เป็นวัตถุ แบ่งเป็น 2 ประเภท ดังนี้ 1. อัตลักษณ์สถาปัตยกรรมบ้านเรือนและสถาปัตยกรรมทางศาสนา ได้แก่ เรือนไม้พื้นถิ่นไทหล่มรูปแบบผสมไทย-ลาว และสิมวัดโบราณ ศิลปะจิตรกรรมฝาผนังโบราณแบบศิลปะล้านช้างของวัดศรีมงคล (บ้านนาทราย) 2. อัตลักษณ์ภูมิปัญญาผ้าซิ่นหัวแดงตีนก่านที่มีลวดลายธรรมชาติอันเป็นเอกลักษณ์ โดยชุมชนมีแนวคิดการพัฒนาพิพิธภัณฑ์ 6 หลักการ ดังนี้ 1. การออกแบบที่มีจุดเด่นทางอัตลักษณ์และสร้างการจดจำได้ง่าย 2. การออกแบบที่สร้างพื้นที่เชื่อมโยงชุมชน 3. การออกแบบที่ใช้งานได้สะดวก 4. การออกแบบที่ดูแลรักษาง่ายและมีความปลอดภัย 5. การออกแบบที่เรียบง่ายจากวัสดุในท้องถิ่น 6. การออกแบบที่ลดต้นทุนการก่อสร้างและการดูแล โดยมีแนวทางการออกแบบปรับปรุงพิพิธภัณฑ์พื้นบ้านตามวิถีชีวิตไทหล่ม ออกแบบจัดแสดงวัตถุและข้อมูลประเพณีให้มีความสวยงาม แบบการรักษาความเป็นของแท้ของวัตถุโบราณ โดยเน้นการจัดแสดงวัตถุให้มีจุดเด่นที่น่าสนใจ มีพื้นที่รองรับการทำกิจกรรมร่วมกันในชุมชน ปรับปรุงการตกแต่งภายใน โดยการใช้ลวดลายและรูปทรงที่ถอดจากประเพณีการแห่ปราสาทผึ้ง ประเพณีผีตาโม่ และประเพณีสงกรานต์ไทหล่ม ด้วยการใช้วัสดุไม้โทนสีธรรมชาติ และการใช้แสงธรรมชาติเพื่อลดงบประมาณการดูแลพิพิธภัณฑ์ |
