|
การออกแบบสร้างสรรค์นวัตกรรมโคมล้านนาร่วมสมัย สำหรับผู้ประกอบการในชุมชนเมืองสาตรหลวง จังหวัดเชียงใหม่ |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Creator | ศุภกร สมมิตร |
| Title | การออกแบบสร้างสรรค์นวัตกรรมโคมล้านนาร่วมสมัย สำหรับผู้ประกอบการในชุมชนเมืองสาตรหลวง จังหวัดเชียงใหม่ |
| Publisher | คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ |
| Publication Year | 2566 |
| Journal Title | วารสาร สิ่งแวดล้อมสรรค์สร้างวินิจฉัย (Built Environment Inquiry BEI) |
| Journal Vol. | 22 |
| Journal No. | 2 |
| Page no. | 49-67 |
| Keyword | นวัตกรรมผลิตภัณฑ์โคมล้านนา, ส่งเสริมการขาย, ชีวิตวิถีใหม่, ชุมชนเมืองสาตรหลวง, จังหวัดเชียงใหม่ |
| URL Website | https://www.tci-thaijo.org/index.php/arch-kku |
| Website title | Built Environment Inquiry Journal Faculty of Architecture Khon Kaen University, Thailand |
| ISSN | 2651-1185 |
| Abstract | การออกแบบสร้างสรรค์นวัตกรรมโคมล้านนาร่วมสมัยสำหรับผู้ประกอบการในชุมชนเมืองหลวง จังหวัดเชียงใหม่มีวัตถุประสงค์ คือ (1) เพื่อออกแบบสร้างสรรค์นวัตกรรมโคมล้านนาร่วมสมัยสำหรับผู้ประกอบการในชุมชนเมืองสาตรหลวงจังหวัดเชียงใหม่ (2) เพื่อถ่ายทอดองค์ความรู้การสร้างนวัตกรรมผลิตภัณฑ์โคมล้านนาร่วมสมัย ร่วมกับการแลกเปลี่ยนกับตัวแทนชุมชนสำหรับกลุ่มผู้ประกอบการร้านค้า และผู้ผลิตในชุมชนเมืองสาตรหลวงจังหวัดเชียงใหม่ โดยเป็นงานวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (Participatory Action Research : PAR) ผ่านกระบวนการการจัดการองค์ความรู้ (Knowledge Management Process) ร่วมกับตัวแทนผู้ผลิตผู้ประกอบการในชุมชนเมืองสาตรหลวง โดยแบบสัมภาษณ์ข้อมูลเบื้องต้น สำหรับกลุ่มตัวอย่าง (ผู้ผลิต/ ผู้ประกอบการ) พบว่า โคมแบบ 8 เหลี่ยมขายดีที่สุด และประสบปัญหามากที่สุด จึงนำมาเป็นกรณีศึกษาในการวิจัย ส่วนความต้องการรูปแบบโคมใหม่ ได้พัฒนารูปแบบของโคมกระบอกรูปทรง 4 เหลี่ยม ที่สามารถพับ ลดขนาดให้เล็กลงทั้ง 2 รูปแบบ เพื่อแก้ปัญหาในด้าน(1) การแบกรับต้นทุนการขนส่งที่สูงเกินราคาสินค้า (2) ขนาดที่มีผลต่อการบรรจุทำให้การส่งหรือเก็บพักสินค้าเปลืองพื้นที่ใช้สอย (3) รูปแบบสินค้าไม่แปลกใหม่ทำให้ไม่สามารถเข้าถึงลูกค้ากล่มใหม่หรือเปิดตลาดใหม่ได้ (4) ขาดอัตลักษณ์เกิดการลอกเลียนแบบทำให้ลดคุณค่าความงามของ โคมไม่เป็นที่โดดเด่น ผู้วิจัยวิเคราะห์ปัญหาด้านรูปทรงและประโยชน์ใช้สอย โดยใช้แนวคิดการออกแบบหัตถกรรมเชิงนวัตกรรม แก้ปัญหาทางด้านรูปทรงของโคม 8 เหลี่ยมซึ่งประกอบด้วย ส่วนหัว (ที่เรียกว่าจิก) ส่วนกลาง และส่วนหาง โครงสร้างทำจากไม้ไผ่ ยึดเข้าหากันด้วยกาวยางผสมลาเท็กซ์ หุ้มด้วยผ้า เมื่อพัฒนาร่วมกับชุมชนลดทอนโครงสร้างเส้นตั้งออก เหลือโครงไว้เส้นนอน แล้วใช้ตัวผ้าที่เป็นตัวดึงรั้งยึดรูปทรงยังคงความเป็นเอกลักษณ์ (8 เหลี่ยมตามเดิม) ให้สามารถพับเก็บได้ และคลี่กางออกเมื่อต้องใช้งานโดยไม่เสียรูปทรง และโคมกระบอกรูปทรงสี่เหลี่ยม ลักษณะส่วนล่าง และบนของโคมสามารถย่อยืดเพื่อการจัดเก็บและกางออกใช้งานไม่เสียรูปทรงแต่ยังคงเน้นการแสดงลวดลายส่วนที่เป็นอัตลักษณ์ของเชียงใหม่ แล้วทำการจัดอบรมถ่ายทอดองค์ความรู้ให้แก่ชุมชน โดยมีการประเมินความพึงพอใจจากกลุ่มตัวอย่างผู้ประกอบการ จำนวน 15 คน พบว่าโคมแบบ 8 เหลี่ยม โดยรวม มีค่าเฉลี่ยความพึงพอใจ อยู่ในระดับดี ( ) 4.38 S.D. = 0.49 จำแนกเป็นด้านรูปทรงอยู่ในระดับดีมาก ( ) 4.50 S.D. = 0.46 ด้านประโยชน์ใช้สอย อยู่ในระดับดีมาก ( ) 4.52 S.D. = 0.46 และด้านวัสดุและกรรมวิธีการผลิต อยู่ในระดับดี ( ) 4.13 S.D. = 0.55 และโคมแบบ 4 เหลี่ยม โดยรวมมีค่าเฉลี่ยความพึงพอใจอยู่ในระดับดี ( ) 4.56 S.D. = 0.45 จำแนกเป็นด้านรูปทรง อยู่ในระดับดีมาก ( ) 4.0 S.D. = 0.45 ด้านประโยชน์ใช้สอย อยู่ในระดับดีมาก ( ) 4.60 S.D. = 0.47 และด้านวัสดุและกรรมวิธีการผลิต อยู่ในระดับดี ( ) 4.40 S.D. = 0.44 |
