|
การรับมรดกแทนที่ในกรณีเด็กที่เกิดโดยอาศัยเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ทางการแพทย์ |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Title | การรับมรดกแทนที่ในกรณีเด็กที่เกิดโดยอาศัยเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ทางการแพทย์ |
| Creator | กัญญภัทร์ ทิพยบุญ |
| Contributor | พินัย ณ นคร, ที่ปรึกษา |
| Publisher | มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ |
| Publication Year | 2568 |
| Keyword | การรับมรดกแทนที่, เทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ทางการแพทย์, สถานะบุตรโดยชอบด้วยกฎหมาย, ทายาทโดยธรรม, Inheritance by representation, Assisted reproductive technology, Legitimate child, Statutory heir |
| Abstract | การค้นคว้าอิสระฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อทำความเข้าใจฐานะทางกฎหมายของเด็กที่เกิดโดยอาศัยเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ทางการแพทย์ภายใต้ระบบกฎหมายไทย โดยใช้ข้อมูลมุ่งหมายในการวิเคราะห์ว่าหลักเกณฑ์การรับมรดกแทนที่ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์สามารถรองรับรูปแบบความสัมพันธ์ในครอบครัวสมัยใหม่ได้เพียงใด งานศึกษานี้นำกรอบกฎหมายของประเทศอังกฤษและประเทศฝรั่งเศสมาใช้เป็นตัวอย่างเพื่อเปรียบเทียบแนวคิดและบทบัญญัติฐานะบิดามารดาและบุตร ตลอดจนสิทธิในฐานะทายาทของเด็กที่เกิดจากการใช้เทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ เพื่อเสนอมุมมองในการตีความกฎหมายไทยให้สอดคล้องกับพัฒนาการดังกล่าว แนวทางวิเคราะห์บทบัญญัติที่เกี่ยวข้องในบรรพ 6 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ และพระราชบัญญัติคุ้มครองเด็กที่เกิดโดยอาศัยเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ทางการแพทย์ พ.ศ. 2558 ประกอบกับการศึกษาตำรา บทความ และเอกสารวิชาการในภาษาไทย อังกฤษ และฝรั่งเศส ประเด็นสำคัญของการวิเคราะห์มุ่งเน้นไปที่การกำหนดความเป็นบิดามารดาตามกฎหมายครอบครัว สถานะของเด็กในฐานะทายาทโดยธรรม และกลไกรับมรดกแทนที่กับเด็กที่เกิดโดยอาศัยเทคโนโลยีดังกล่าว แม้กฎหมายไทยจะเปิดรับสถานะของเด็กที่เกิดผ่านเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ทางการแพทย์และยอมให้เด็กมีฐานะเป็นบุตรโดยชอบด้วยกฎหมายในหลายกรณี ซึ่งนำไปสู่การรับรองสิทธิในฐานะทายาทโดยธรรม แต่ในทางปฏิบัติยังปรากฏความคลุมเครือเกี่ยวกับขอบเขตของคำว่า “ผู้สืบสันดาน” และการเชื่อมโยงความสัมพันธ์ระหว่างสถานะในกฎหมายครอบครัวกับสิทธิในทางมรดก โดยเฉพาะกรณีของกระบวนการใช้เซลล์สืบพันธุ์ผู้บริจาค เมื่อเปรียบเทียบกับกฎหมายอังกฤษและฝรั่งเศสชี้ให้เห็นว่า ทั้งสองประเทศวางหลักให้สถานะบุตรในทางกฎหมายเป็นเงื่อนไขหลักของสิทธิในมรดก แต่ใช้วิธีการรับรองและจำกัดความสัมพันธ์ดังกล่าวระหว่างบิดามารดากับเด็กขึ้นอยู่กับเงื่อนไขกฎหมายแต่ละประเทศ ข้อค้นพบนี้บ่งชี้ให้เห็นว่า กฎหมายไทยควรได้รับการปรับปรุงหรือกำหนดแนวทางการตีความให้ชัดเจนเกี่ยวกับสิทธิในการรับมรดกแทนที่ของเด็กที่เกิดจากเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ เพื่อสร้างความแน่นอนทางกฎหมายและให้สอดคล้องกับหลักความเป็นธรรมรวมทั้งบริบทสังคมไทย |
