|
มาตรการทางกฎหมายในการควบคุมผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมจากการประกอบอาชีพเลี้ยงกุ้งทะเล: กรณีศึกษา อำเภอระโนด จังหวัดสงขลา |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Title | มาตรการทางกฎหมายในการควบคุมผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมจากการประกอบอาชีพเลี้ยงกุ้งทะเล: กรณีศึกษา อำเภอระโนด จังหวัดสงขลา |
| Creator | จิรวดี ส่งศรี |
| Contributor | อำนาจ วงศ์บัณฑิต, ที่ปรึกษา |
| Publisher | มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ |
| Publication Year | 2568 |
| Keyword | การเลี้ยงกุ้งทะเล, การควบคุมผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม, ปัญหาสิ่งแวดล้อม, อำเภอระโนด, สงขลา, Shrimp farming, Control of environmental impacts, Environmental problems, Ranod District, Songkhla Province |
| Abstract | ประเทศไทยมีพื้นที่ติดกับทะเล คือ ทะเลอ่าวไทยและทะเลอันดามัน ทำให้เอื้ออำนวยต่อการประกอบอาชีพที่เกี่ยวข้องกับการทำประมงชายฝั่ง ซึ่งกุ้งทะเลเป็นสัตว์น้ำที่มีความสำคัญทางเศรษฐกิจมากชนิดหนึ่งในบรรดาสัตว์ทะเลทั้งหลาย แต่ปริมาณการจับกุ้งทะเลจากธรรมชาติมีจำนวนน้อยมากซึ่งไม่เพียงพอต่อความต้องต่อการบริโภคทั้งภายในประเทศและเพื่อส่งออกไปยังต่างประเทศ ทำให้มีการพัฒนาการเลี้ยงกุ้งทะเลโดยใช้เทคนิควิธีใหม่ ๆ การเลี้ยงกุ้งทะเลสามารถสร้างรายได้ให้กับผู้ที่ประกอบอาชีพเลี้ยงกุ้งทะเลถือเป็นอาชีพหนึ่งของประชาชนในประเทศไทย เช่น ภาคกลาง ภาคตะวันออก และภาคใต้ การประกอบอาชีพเลี้ยงกุ้งทะเลดังกล่าวจึงได้ขยายตัวไปอย่างรวดเร็วมาก รวมไปถึงพื้นที่อำเภอระโนด จังหวัดสงขลาอีกด้วย ซึ่งพื้นที่ดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของคาบสมุทรสทิงพระมีพื้นที่ติดกับอ่าวไทยและทะเลสาบสงขลา เดิมทีก่อนปี พ.ศ. 2530 พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นพื้นที่การเกษตร ทำนาข้าว เนื่องจากลักษณะพื้นที่เป็นที่ราบลุ่ม ลักษณะของเนื้อดินเป็นดินเหนียวปนทรายแป้งและระบายน้ำได้ยากทำให้พื้นที่นี้เหมาะแก่การทำนา ต่อมาเมื่อปี พ.ศ. 2530 ได้มีเอกชนได้เข้ามาส่งเสริมการเลี้ยงกุ้งทะเลในพื้นที่ดังกล่าว และพื้นที่เพาะเลี้ยงกุ้งทะเลได้ขยายตัวอย่างรวดเร็ว เนื่องจากรายได้ที่จูงใจให้ประชาชนในพื้นที่เล็งเห็นความสำคัญกว่าการเกษตร การทำนาข้าวต่อไป การเลี้ยงกุ้งทะเลในพื้นที่อำเภอระโนดเริ่มประสบปัญหานับตั้งแต่ปี พ.ศ. 2537 เนื่องจากการเลี้ยงกุ้งหลายครั้งเริ่มมีสารเคมีตกค้าง ก่อให้เกิดปัญหาต่อชุมชนรวมถึงปัญหาต่อสิ่งแวดล้อม ไม่ว่ามลพิษทางน้ำ มลพิษในดิน มลพิษทางกลิ่น เป็นต้น ทำให้ส่งผลกระทบต่อความเป็นอยู่ของประชาชนในพื้นที่ดังกล่าว การค้นคว้าอิสระฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาเกี่ยวกับมาตรการทางกฎหมายในการควบคุมผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมจากการประกอบอาชีพเลี้ยงกุ้งทะเลกรณีศึกษา อำเภอระโนด จังหวัดสงขลา เนื่องจากพื้นที่ดังกล่าวเกิดปัญหาต่อชุมชนและปัญหาต่อสิ่งแวดล้อมที่สะสมมาเป็นระยะเวลายาวนาน แม้รัฐได้ออกกฎหมายมาบังคับใช้เพื่อแก้ไขปัญหานี้แต่มาตรการทางกฎหมายยังมีปัญหา อุปสรรค หรือมีช่องว่างของกฎหมายอยู่ สำหรับกฎหมายของประเทศไทยที่เกี่ยวข้องใน การควบคุมผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมจากการประกอบอาชีพเลี้ยงกุ้งทะเลดังกล่าว ได้แก่ แนวนโยบายของรัฐ องค์กรที่เกี่ยวข้อง และกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการควบคุมผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ประกอบด้วย รัฐธรรมนูญราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560 พระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. 2535 พระราชบัญญัติการชลประทานหลวง พุทธศักราช 2485 พระราชบัญญัติพัฒนาที่ดิน พ.ศ. 2551 พระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. 2535 พระราชกำหนดการประมง พ.ศ. 2558 รวมทั้งกฎหมายลำดับรองต่างๆ และมีการยกตัวอย่างกฎหมายต่างประเทศซึ่งเป็นกฎหมายของประเทศนอร์เวย์ เป็นต้น ดังนั้น จากการศึกษามาตรการทางกฎหมายในการควบคุมผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมที่เกิดจากการประกอบอาชีพเลี้ยงกุ้งทะเลดังกล่าว เห็นควรมีการปรับปรุง แก้ไข หรือเพิ่มเติมกฎหมายที่เกี่ยวข้องในการควบคุมผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมจากการประกอบอาชีพเลี้ยงกุ้งทะเล เพื่อการบังคับใช้กฎหมายให้เกิดประสิทธิสูงสุด และเพื่อคุณภาพชีวิตที่ดีของประชาชน ชุมชน ท้องถิ่น สังคมในพื้นที่และสิ่งแวดล้อมต่อไป |
