|
คุณลักษณะของดินตะกอนป่าชายเลนตามแนวชายฝั่งทะเลอ่าวไทยฝั่งตะวันออก |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Title | คุณลักษณะของดินตะกอนป่าชายเลนตามแนวชายฝั่งทะเลอ่าวไทยฝั่งตะวันออก |
| Creator | นริศรา อินธิราช |
| Contributor | ไตรเทพ วิชย์โกวิทเทน, ที่ปรึกษา |
| Publisher | มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ |
| Publication Year | 2562 |
| Keyword | ป่าชายเลน, แสมทะเล, แสมขาว, โกงกางใบใหญ่, ดินตะกอน, Mangrove forest, Avicennia marina, Avicennia alba, Rhizophora mucronata, Sediment |
| Abstract | ทำการศึกษาดินตะกอนและน้ำในดินตะกอนป่าชายเลนจังหวัดสมุทรปราการ, ชลบุรี, จันทบุรี และตราด โดยทำการเก็บตัวอย่างดินตะกอนและตัวอย่างน้ำในดินตะกอนจำนวน 2 ครั้ง เพื่อเป็นตัวแทนแต่ละช่วงฤดูกาล คือ ช่วงฤดูแล้ง (เดือนมกราคม-กุมภาพันธ์ พ.ศ.2561) และช่วงฤดูฝน (เดือนกรกฎาคม-สิงหาคม พ.ศ.2561) การศึกษาครั้งนี้ชี้ให้เห็นความแปรปรวนเชิงพื้นที่ของปริมาณสารอินทรีย์ในดินตะกอนรวมถึงความเข้มข้น NH4+, NO2-+NO3-, PO43-, ซัลไฟด์, ค่าความเป็นกรด-เบส และค่าความความเค็มของน้ำในดินตะกอนภายในพื้นที่ป่าชายเลน ในช่วงฤดูแล้งพบว่าโดยทั่วไปพบแสมทะเล (Avicennia marina) อยู่ภายในสุดของป่าชายเลนที่มีปริมาณสารอินทรีย์ในดินตะกอนสูงทั้งในพื้นที่สมุทรปราการ (9.7-32.7%) และชลบุรี (12.2-17.4%) ตามลำดับ พบแสมขาว (Avicennia alba) อยู่บริเวณด้านนอกสุดของป่าชายเลนติดกับทะเลมีปริมาณสารอินทรีย์ในดินตะกอนต่ำมีปริมาณอยู่ระหว่าง 6.0-14.1% สำหรับสมุทรปราการและ 8.3-13.3% สำหรับชลบุรี ปริมาณสารอินทรีย์ในดินตะกอนจากป่าชายเลนชนิดเดียวกัน (โกงกางใบใหญ่: Rhizophora mucronata) มีความแตกต่างกันในพื้นที่เก็บตัวอย่างทั้ง 2 พื้นที่ระหว่างจันทบุรี (3.1-9.1%) และตราด (18.1-21.1%) ความเข้มข้นของ NH4+ จากป่าชายเลนสองชนิด (แสมทะเลและแสมขาว) ที่สมุทรปราการสูงกว่า (สูงถึง 1.3 mM) เมื่อเทียบกับชลบุรี ความเข้มข้นของ NH4+ มีค่าต่างกันเล็กน้อยในดินตะกอนป่าชายเลนของโกงกางใบใหญ่ระหว่างจันทบุรีและตราด ค่าความเข้มข้น NO3-+ NO2- มีค่าต่ำในทุกพื้นที่ป่าชายเลน ตรวจพบความเข้นข้น PO43- มีค่าสูงโดยมีค่าแตกต่างเล็กน้อยจากพื้นที่ป่าชายเลน 2 ชนิด (แสมทะเลและแสมขาว) ในพื้นที่จังหวัดสมุทรปราการและชลบุรี อย่างไรก็ตาม PO43- ที่ตรวจพบจากโกงกางใบใหญ่ทั้งจันทบุรีและตราดมีค่าต่ำกว่า ความเข้มข้นซัลไฟด์ของน้ำในดินตะกอนแสมทะเลและแสมขาวจากป่าชายเลนจังหวัดชลบุรีมีค่าสูงเมื่อเปรียบเทียบกับพื้นที่ป่าชายเลนอื่นมีความเข้มข้นสูงถึง 5.9 mM ช่วงฤดูฝนปริมาณสารอินทรีย์มีปริมาณสูงพื้นที่แสมทะเลจังหวัดสมุทรปราการ (11.9-25.8%) และชลบุรี (14.3-18.2%) ตามลำดับ ปริมาณสารอินทรีย์ในดินตะกอนแสมขาวทั้งสมุทรปราการ (5.2-9.2%) และชลบุรี (8.6-15.4%) มีค่าต่ำและโกงกางใบใหญ่ปริมาณสารอินทรีย์ในดินตะกอนป่าชายเลนมีค่าอยู่ระหว่าง 2.35-18.84% มีความแปรผันค่อนข้างสูงและตราดมีค่าอยู่ระหว่าง 19.1-23.2% ความเข้มข้นของ NH4+ มีค่าสูงกว่าในฤดูแล้ง ป่าชายเลนทั้ง 2 ชนิด (แสมขาวและแสมทะเล) มีค่าความเข้มข้นของ NH4+ สูงมีค่าประมาณ 1 mM ทั้งสมุทรปราการและชลบุรี ป่าชายเลนชนิดเดียวกัน (โกงกางใบใหญ่) มีค่าความเข้มข้น NH4+ จันทบุรี (27.9-87.1 µM) มีค่าต่ำกว่าตราด (59.6-1036.2 µM) ค่าความเข้มข้น NO3- +NO2- มีค่าสูงกว่าในช่วงฤดูแล้งยกเว้นจันทบุรี ค่าความเข้มข้นสูงสุดพบในพื้นที่ป่าชายเลนสมุทรปราการ (แสมขาว) มีค่า 12.21 µM พบความเข้นข้น PO43- มีค่าสูงจากพื้นที่ป่าชายเลนสมุทรปราการ และชลบุรีในป่าชายเลนทั้ง 2 ชนิด (แสมขาว และแสมทะเล) พบว่ามีค่าต่ำทั้งจันทบุรีและตราด (โกงกางใบใหญ่) ความเข้มข้นซัลไฟด์ของน้ำในดินตะกอนมีค่าต่ำกว่าในฤดูแล้ง พบว่าซัลไฟด์มีค่าความเข้มข้นสูงในพื้นที่ป่าชายเลนชลบุรี (แสมทะเล และแสมขาว) เมื่อเทียบกับพื้นที่อื่น ป่าชายเลนชลบุรีเป็นพื้นที่ที่มีรายงานการเสื่อมโทรมของพื้นที่ชายเลน อย่างไรก็ตามพบว่าปริมาณอินทรียวัตถุสูงในตะกอนไม่ได้สะท้อนความเข้มข้นของซัลไฟด์ที่สูงเสมอไปซึ่งบ่งบอกถึงการเกิดปฏิกิริยาที่ซับซ้อนของกระบวนการย่อยสลายของธาตุ โดยทั่วไปเกิดขึ้นในพื้นที่ป่าชายเลน |
