|
ปัจจัยที่มีอิทธิพลให้บุคคลเชื่อ หรือแชร์บทความเท็จบนสื่อสังคม |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Title | ปัจจัยที่มีอิทธิพลให้บุคคลเชื่อ หรือแชร์บทความเท็จบนสื่อสังคม |
| Creator | ฌาธร มารศรี |
| Contributor | ศิริลักษณ์ โรจนกิจอำนวย, ที่ปรึกษา |
| Publisher | มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ |
| Publication Year | 2561 |
| Keyword | บทความเท็จ, สื่อสังคม, การเชื่อ, การแชร์, Fake news, Social media, Trust, Share |
| Abstract | จากกระแสการใช้สื่อสังคมของคนไทยที่นับวันจะเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ กลลวงทางสังคมก็มีแนวทางใหม่เพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ เช่นกัน โดยหนึ่งในนั้นคือข่าวสาร หรือบทความเท็จ (Fake News) ที่มีการบิดเบือนเนื้อหาข้อมูล เสนอข้อมูลไม่ครบถ้วน มีข้อมูลที่ผิด โดยมีจุดประสงค์ให้บุคคลเข้าใจผิดในตัวเนื้อหา หรือแม้กระทั่งเป็นคลิกเบต (Clickbait) เพื่อให้ได้รับยอดในการคลิก (Click) ซึ่งปัญหาของบทความเท็จ นั้นมีให้เห็นอย่างมากมาย โดยในต่างประเทศมักจะเป็นเรื่องการเมืองที่ถูกบิดเบือนความจริงเพื่อหวังให้ผู้คนเข้าใจผิดในตัวพรรคฝ่ายตรงข้าม และหันมาเทคะแนนเสียงให้ฝ่ายตนแทน สำหรับประเทศไทยถึงแม้จะยังไม่มีตัวอย่างที่ร้ายแรงระดับประเทศแต่มีในระดับครัวเรือน ไม่ว่าจะเป็นด้านสุขภาพที่มีการให้ความรู้ผิด ๆ และมีคนนำไปปฏิบัติจริง หรือด้านการค้าขายที่มีการอวดอ้างสรรพคุณที่เกินจริง เป็นต้นงานวิจัยฉบับนี้เป็นการศึกษาปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อบุคคลให้เชื่อ หรือแชร์บทความเท็จบนสื่อสังคม เพื่อทำความเข้าใจ และนำไปใช้ในการป้องกัน รวมไปถึงวิธีช่วยลดปัญหาของบทความเท็จในสังคมได้ โดยงานวิจัยฉบับนี้เป็นงานวิจัยเชิงปริมาณ ซึ่งได้คัดกรองกลุ่มตัวอย่าง คือต้องเป็นบุคคลที่เคยเชื่อ หรือแชร์บทความเท็จผ่านสื่อสังคมมาก่อน เพื่อความเสถียรของผลลัพธ์ในปัจจัยต่าง ๆ ผลของงานวิจัยฉบับนี้พบว่า ตามทฤษฎีการยอมรับการใช้งานเทคโนโลยี อิทธิพลที่ส่งผลต่อตัวบุคคลในการเชื่อถือบทความบนสื่อสังคมเกิดจากปัจจัยด้านเพื่อนหรือ คนรู้จัก และจำนวนการแชร์ ในขณะที่ การแชร์บทความบนสื่อสังคมได้อิทธิพลจากปัจจัยด้านทัศนคติและจำนวนการแชร์ นอกจากนี้ ผลลัพธ์ที่ตั้งบนทฤษฏีการใช้ประโยชน์ และความพึงพอใจว่าด้วยอิทธิพลด้านพฤติกรรมในการใช้งานสื่อสังคม แสดงให้ว่า มีเพียงปัจจัยด้านความถี่ในการใช้งานเท่านั้นที่ส่งผลต่อการเชื่อถือบทความบนสื่อสังคม แต่ไม่มีปัจจัยใดที่มีอิทธิพลต่อการแชร์บทความบนสื่อสังคม ดังนั้น งานวิจัยนี้ชี้ให้เห็นว่า อิทธิพลทางด้านพฤติกรรมในการใช้งานมีผลต่อการเชื่อถือบทความบนสื่อสังคมและการแชร์น้อยกว่าอิทธิพลที่ส่งผลต่อตัวบุคคลในขณะเดียวกัน งานวิจัยฉบับนี้ยังได้ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างการเชื่อถือ และการแชร์บทความเอง โดยผลที่ได้แสดงให้เห็นว่า การเชื่อถือนั้นมีอิทธิพลทางลบต่อการแชร์ โดยสามารถตีความได้ว่าหากบทความไหนที่เป็นที่รู้กันว่าเป็นจริง หรือไม่ใช่สิ่งแปลกใหม่ใคร ๆ ก็ทราบ จะไม่สามารถกระตุ้นให้บุคคลทำการแชร์ข่าวสาร หรือบทความนั้นออกไป แต่หากเป็นบทความที่ไม่แน่ชัด น่าสนใจ หรือเห็นว่ามีประโยชน์ บุคคลจะมีแนวโน้มที่จะแชร์บทความมากกว่า |
