|
ความเหมาะสมในการลงโทษบุคคลไม่กระทำหน้าที่พลเมืองดี: ศึกษาประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 374 |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Title | ความเหมาะสมในการลงโทษบุคคลไม่กระทำหน้าที่พลเมืองดี: ศึกษาประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 374 |
| Creator | ธาม ชัยนุกูลศิลา |
| Contributor | มาตาลักษณ์ เสรเมธากุล, ที่ปรึกษา |
| Publisher | มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ |
| Publication Year | 2561 |
| Keyword | หน้าที่ในการให้ความช่วยเหลือ, การบังคับควบคุมศีลธรรมโดยกฎหมาย, ความเหมาะสมในการลงโทษ, Duty to rescue, Legal enforcement of morality, Proper punishment |
| Abstract | วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาถึงความความเหมาะสมในการกำหนดความผิดและการลงโทษทางอาญาสำหรับบุคคลที่ไม่กระทำหน้าที่พลเมืองดีในการให้ความช่วยเหลือแก่ผู้ซึ่งตกอยู่ในภยันตรายแห่งชีวิต สำหรับประเทศไทยได้บัญญัติหน้าที่พลเมืองดีไว้ในประมวลกฎหมายอาญามาตรา 374 ซึ่งเป็นบทบัญญัติที่มีลักษณะบังคับให้บุคคลต้องกระทำการช่วยผู้ซึ่งตกอยู่ในภยันตรายแห่งชีวิต หากช่วยได้แต่ไม่ช่วยก็จะมีความผิดและต้องรับโทษ โดยที่การกำหนดหน้าที่พลเมืองดีดังกล่าวนั้นอาจกระทบกระเทือนต่อสิทธิและเสรีภาพของปัจเจกบุคคลได้ อีกทั้ง ถ้อยคำในตัวบทได้บัญญัติไว้อย่างกว้าง ๆ ไม่ชัดเจน ด้วยในปัจจุบันมีภัยที่ส่งผลให้เกิดอันตรายแก่ชีวิตและร่างกายต่อคนในสังคมเป็นจำนวนมาก จึงอาจทำให้เกิดปัญหาในการบังคับใช้บทบัญญัติแห่งกฎหมายในการปรับใช้กับข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้นในสังคม ซึ่งบทบัญญัติมาตรา 374 ยังไม่เคยมีคำพิพากษาของศาลตัดสินมาก่อน อีกทั้งตำราของนักนิติศาสตร์ไทยก็ไม่ได้อธิบายไว้โดยละเอียด โดยสมควรศึกษาดุลยภาพระหว่างสิทธิและเสรีภาพของปัจเจกบุคคลกับการบังคับควบคุมศีลธรรมโดยกฎหมาย ศึกษาวิวัฒนาการในการกำหนดหน้าที่พลเมืองดีของประเทศไทยในอดีตจนถึงปัจจุบัน ศึกษาแนวคิดในการกำหนดความผิดอาญาและการลงโทษทางอาญาสำหรับบุคคลที่ไม่กระทำหน้าที่พลเมืองดี รวมทั้งสำรวจบทบัญญัติความผิดดังกล่าวทั้งในประเทศไทยและต่างประเทศ เพื่อวิเคราะห์ขอบเขตองค์ประกอบความรับผิดของหน้าที่พลเมืองดีให้เกิดแนวทางในการบังคับใช้ได้อย่างเหมาะสมจากการศึกษาพบว่า ในประเทศไทยได้มีการกำหนดหน้าที่พลเมืองดีในการให้ความช่วยเหลือแก่ผู้อื่นมาแล้วตั้งแต่ในอดีต โดยมีวิวัฒนาการของหน้าที่และขอบเขตในการให้ความช่วยเหลือแตกต่างกันไปตามบริบทของสังคมแต่ละยุคสมัย ปัจจุบันได้มีการกำหนดหน้าที่พลเมืองดีในการให้ความช่วยเหลือแก่ผู้ซึ่งตกอยู่ในภยันตรายแห่งชีวิต แม้ว่าการกำหนดหน้าที่พลเมืองดีดังกล่าวจะกระทบต่อกระเทือนต่อสิทธิและเสรีภาพของปัจเจกบุคคล แต่ก็มีความจำเป็นที่จะต้องมีการบังคับควบคุมศีลธรรมโดยกฎหมายเพื่อรักษาความปลอดภัยในชีวิตและร่างกายอันเป็นประโยชน์ส่วนรวม ให้คงไว้แก่สังคม อีกทั้ง จากการศึกษากฎหมายต่างประเทศพบว่ามีการบัญญัติหน้าที่ในการให้ความช่วยเหลือไว้ในกฎหมายที่มีโทษทางอาญาเช่นเดียวกัน โดยบัญญัติมาจากหลักแนวคิดที่เรียกว่า Good Samaritan Law ซึ่งเป็นหลักแนวคิดที่ต่างประเทศนำมาใช้ในการกำหนดหน้าที่ในการให้ความช่วยเหลือแก่ผู้ซึ่งตกอยู่ในภยันตราย (Duty to rescue) โดยแต่ละประเทศมีการกำหนดองค์ประกอบความผิดและโทษที่แตกต่างกันไปตามระบบกฎหมายและบริบทของสังคม ดังนั้น ผู้เขียนจึงเห็นว่าควรนำหลักแนวคิดและบทบัญญัติของกฎหมายต่างประเทศมาพิจารณาเปรียบเทียบกับองค์ประกอบความผิดตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 374 เพื่อนำมาเป็นแนวทางในการบังคับใช้ขอบเขตของหน้าที่พลเมืองดีให้มีความชัดเจนแน่นอนและเพื่อให้เกิดความเหมาะสมในการลงโทษบุคคลที่ไม่กระทำหน้าที่พลเมืองดีให้สอดคล้องกับบริบทของสังคมไทย |
