|
ปัญหาอำนาจหน้าที่ของอธิการบดีตามหลักการบริหารมหาวิทยาลัยสมัยใหม่ |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Title | ปัญหาอำนาจหน้าที่ของอธิการบดีตามหลักการบริหารมหาวิทยาลัยสมัยใหม่ |
| Creator | ศุภฤกษ์ ทับเสน |
| Contributor | ต่อพงษ์ กิตติยานุพงศ์, ที่ปรึกษา |
| Publisher | มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ |
| Publication Year | 2561 |
| Keyword | การบริหารจัดการ, การบริหารจัดการภาครัฐแนวใหม่, ธรรมาภิบาล, Management, New public management, Good governance |
| Abstract | การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาถึงอำนาจหน้าที่ระหว่างองค์กรบริหารงานมหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐตามหลักการบริหารจัดการภาครัฐแนวใหม่ ได้แก่ สภามหาวิทยาลัย อธิการบดี และคณะกรรมการบริหารมหาวิทยาลัยที่รับผิดชอบด้านการบริหารงานบุคคล โดยเฉพาะอธิการบดีซึ่งเป็นตำแหน่งผู้บังคับบัญชาสูงสุดและรับผิดชอบงานทั้งปวงของมหาวิทยาลัย ซึ่งพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 มาตรา 36 ได้วางหลักการของมหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐเกี่ยวกับอำนาจหน้าที่ในการบริหารจัดการ โดยกำหนดให้สภามหาวิทยาลัยมีอำนาจและหน้าที่ควบคุมดูแลกิจการทั่วไปของมหาวิทยาลัย เมื่อพิจารณามหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐที่ต้องดำเนินภารกิจทั้งด้านการผลิตบัณฑิต การวิจัย การบริหารวิชาการ และการทำนุบำรุงศิลปวัฒนธรรม ให้สอดคล้องกับความต้องการของสังคม นโยบายของรัฐบาล และแผนการพัฒนาประเทศ อีกทั้งต้องเผชิญกับสถานการณ์การแข่งขันระหว่างมหาวิทยาลัยทั้งในและต่างประเทศ ซึ่งสามารถคาดการณ์ได้ว่าจะทวีความรุนแรงขึ้น จึงจำเป็นอย่างยิ่งที่มหาวิทยาลัยต้องหาแนวทางเพื่อปรับเปลี่ยนรูปแบบการบริหารจัดการให้สอดคล้องกับบริบทที่เปลี่ยนแปลงไปจากผลการวิจัยพบว่า ถึงแม้มหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐจะเป็นองค์กรกระจายอำนาจที่สามารถบริหารงานได้อย่างอิสระและคล่องตัว มีระบบการบริหารจัดการที่เป็นของตนเอง มีเสรีภาพทางวิชาการ และอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของสภาสถานศึกษา แต่ก็เป็นไปในทางทฤษฎีเท่านั้น แต่ในทางปฏิบัติกฎหมายกำหนดให้สภามหาวิทยาลัยเป็นองค์กรที่ใช้อำนาจสูงสุดในการกำกับดูแล อำนาจการตัดสินใจจึงจบลงที่สภามหาวิทยาลัยซึ่งเป็นองค์กรบริหารสูงสุด และไม่มีผู้บังคับบัญชาที่จะมาสั่งการแก้ไขเปลี่ยนแปลงหรือทบทวนการตัดสินใจใด ๆ ได้อีก ซึ่งถือเป็นอำนาจเบ็ดเสร็จเด็ดขาด จึงเห็นได้ว่าการบริหารจัดการมหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐ ยังไม่สอดคล้องกับการบริหารจัดการภาครัฐแนวใหม่ โดยขัดกับเจตนารมณ์ของหลักธรรมาภิบาล ซึ่งถือเป็นหลักของการบริหารสาธารณะที่ให้ความสำคัญกับหลักประชาธิปไตยแบบมีส่วนร่วม ดังนั้นจึงมีความจำเป็นที่จะต้องนำหลักการบริหารจัดการภาครัฐแนวใหม่มาใช้ เนื่องจากกระแสโลกาภิวัตน์ส่งผลให้สภาพแวดล้อมทั้งภายในและภายนอกประเทศเปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็ว องค์กรภาครัฐต้องเพิ่มศักยภาพและความยืดหยุ่นในการปรับเปลี่ยนเพื่อตอบสนองความต้องการของระบบที่เปลี่ยนแปลงไป ถ้าไม่มีการปรับเปลี่ยนและพัฒนาการบริหารจัดการไปสู่องค์กรสมัยใหม่โดยยึดหลักธรรมาภิบาล ก็จะส่งผลบั่นทอนความสามารถในการแข่งขัน ทั้งยังเป็นอุปสรรคต่อการพัฒนาในอนาคต ซึ่งการบริหารจัดการภาครัฐแนวใหม่คือหลักประสิทธิภาพในการปฏิบัติราชการ โดยการนำเอาแนวทางหรือวิธีการบริหารงานของภาคเอกชนมาปรับใช้กับการบริหารงาน มีการใช้ทรัพยากรอย่างประหยัด เกิดผลิตภาพที่คุ้มค่าต่อการลงทุนและบังเกิดประโยชน์สูงสุดต่อส่วนรวม ทั้งนี้ต้องมีการลดขั้นตอนและระยะเวลาในการปฏิบัติงานเพื่ออำนวยความสะดวก และลดภาระค่าใช้จ่าย ตลอดจนยกเลิกภารกิจที่ล้าสมัยและไม่จำเป็น รวมถึงมีการติดตามประเมินผลและพัฒนาปรับปรุงการปฏิบัติงานอย่างต่อเนื่อง เพื่อมุ่งให้เกิดการบริหารจัดการที่ดี |
