|
มุสลิมเล่า เล่ามุสลิม: อัตลักษณ์มุสลิมจังหวัดชายแดนภาคใต้ในเรื่องเล่าสารคดีชีวิต |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Title | มุสลิมเล่า เล่ามุสลิม: อัตลักษณ์มุสลิมจังหวัดชายแดนภาคใต้ในเรื่องเล่าสารคดีชีวิต |
| Creator | อุมมีสาลาม อุมาร |
| Contributor | เสาวณิต จุลวงศ์, ที่ปรึกษา |
| Publisher | มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ |
| Publication Year | 2561 |
| Keyword | อัตลักษณ์มุสลิม, จังหวัดชายแดนภาคใต้, เรื่องเล่า, Muslim identity, Deep south, Narrative |
| Abstract | วิทยานิพนธ์นี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาวิธีการเล่าเรื่องในเรื่องเล่าสารคดีชีวิตมุสลิมในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ผ่านมุมมองและแนวคิดของคนในและคนนอก 2) เพื่อศึกษาอัตลักษณ์ของมุสลิมในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ในเรื่องเล่าสารคดีชีวิต และ 3) เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างอัตลักษณ์ของคนมุสลิมจังหวัดชายแดนภาคใต้กับประวัติศาสตร์ พรมแดนระหว่างรัฐ และบริบททางสังคมวัฒนธรรม โดยศึกษาจากสารคดีขนาดสั้นเกี่ยวกับชีวิตมุสลิมจังหวัดชายแดนภาคใต้ จำนวน 14 เล่ม ผลการศึกษาพบว่า ในการนำเสนอเรื่องราวในสารคดีชีวิตมุสลิมจังหวัดชายแดนภาคใต้ทั้ง 14 เล่ม ซึ่งแบ่งสารคดีได้ 4 ประเภทคือ สารคดีบันทึกประสบการณ์ สารคดีเชิงข่าวและรายงานเหตุการณ์ สารคดีผู้หญิง และสารคดีเรื่องเล่าท้องถิ่น ทั้ง 4 ประเภทนี้มีเรื่องราวที่หลากหลายซึ่งมีลักษณะร่วมและแตกต่างกัน ได้แก่ เรื่องราวความขัดแย้งและความรุนแรง เรื่องราวสภาพเศรษฐกิจและการพัฒนา เรื่องราววัฒนธรรม ประเพณี และวิถีชีวิต เรื่องราวสถาบันการศึกษาและการพัฒนาความรู้ เรื่องราวความสัมพันธ์ของคนต่างศาสนา เรื่องราวชีวประวัติและอัตชีวประวัติ เรื่องราวบุคคลอันเป็นที่รัก เรื่องราวความศรัทธาในศาสนา เรื่องราวประวัติศาสตร์และตำนานท้องถิ่นในหนังสือแต่ละเล่มมีผู้เล่าที่แตกต่างกันทั้งเพศ วัย อาชีพ ประสบการณ์ และหน่วยงานที่จัดพิมพ์ การนำเสนอเนื้อหาในสารคดีทั้ง 4 ประเภท แม้จะมีการนำเสนอเรื่องราวประเด็นเดียวกันแต่การนำเสนอก็มีความแตกต่าง โดยวัย อาชีพ ประสบการณ์ และหน่วยงานจัดพิมพ์นับว่ามีส่วนสำคัญในการกำหนดโครงเรื่องและทิศทางของเรื่อง ในการศึกษาผู้เล่าและเสียงเล่า ผู้เล่าซึ่งประกอบด้วยผู้เล่าปฐมภูมิและผู้เล่าทุติยภูมิ ทั้งที่เป็นคนในและคนนอกต่างมีประสบการณ์ ทัศนคติ และมุมมองต่อพื้นที่แตกต่างกัน ในเสียงเล่ายังเห็นถึงอารมณ์ความรู้สึกและการจัดวางตนเองของคนมุสลิมในบริบทความขัดแย้งและความรุนแรงด้านอัตลักษณ์มุสลิมจังหวัดชายแดนภาคใต้ในเรื่องเล่าสารคดีชีวิตนำเสนอและนิยามผ่านการนับถือศาสนา รูปลักษณ์และการแต่งกาย ภาษา ระบบปิตาธิปไตย ความเป็นไทยและความเป็นมลายู ในบริบทสังคมที่มีความรุนแรง มุสลิมถูกนิยามในความหมายที่แตกต่างกันทั้งความเป็นอื่น ความเป็นไทย ความเป็นมุสลิม หรือความเป็นผู้ร้าย ผ่านเสียงเล่าที่แตกต่าง และมุสลิมเองก็ตระหนักรู้ว่าจะนำเสนอตัวตนแบบใดหรือเลือกเรื่องเล่าแบบใดเพื่อตอบโต้หรือตอบรับกับอัตลักษณ์ที่ถูกนิยาม |
