|
การใช้สิทธิตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 หมวด 5 กับการใช้อำนาจรัฐ |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Title | การใช้สิทธิตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 หมวด 5 กับการใช้อำนาจรัฐ |
| Creator | สหัสชัย อนันตเมฆ |
| Contributor | ภูริ ฟูวงศ์เจริญ, ที่ปรึกษา |
| Publisher | มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ |
| Publication Year | 2561 |
| Keyword | หน้าที่ของรัฐ, สิทธิในการฟ้องรัฐ, ผู้ทรงสิทธิ, Duties of the state, Rights to take legal proceedings against a relevant state agency, Right holder |
| Abstract | งานวิจัยฉบับนี้มุ่งศึกษาถึงสิทธิในการฟ้องร้องรัฐเพื่อคุ้มครองสิทธิของประชาชน ตามหมวด 5 “หน้าที่ของรัฐ” รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 รัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบันได้เพิ่มหมวด 5 ขึ้นมาใหม่ ซึ่งยังไม่เคยมีการกำหนดไว้ในรัฐธรรมนูญมาก่อน โดยคำนึงถึงสิทธิและเสรีภาพของประชาชน ซึ่งอยู่ในมาตรา 51 จนถึงมาตราที่ 63 และบัญญัติชื่อหมวดนี้ว่า “หน้าที่ของรัฐ” มีเจตนารมณ์ที่สำคัญคือ กำหนดสภาพบังคับ กำหนดให้รัฐต้องทำหน้าที่และต้องดำเนินการเพื่อให้ประชาชนเข้าถึงสิทธิต่าง ๆ นั้นได้ โดยใช้แนวคิดจากรัฐธรรมนูญในหมวดสิทธิและเสรีภาพ และหมวดแนวนโยบายพื้นฐานแห่งรัฐ ในรัฐสมัยใหม่ รัฐมีหน้าที่เป็นรัฐแบบบริการไม่ใช่รัฐปกครองให้ประชาชนเข้าถึงการจัดบริการสาธารณะ สาธารณูปโภค รวมถึงการใช้สิทธิในการยื่นคำร้องขออนุมัติ อนุญาต เพื่อให้เกิดความสะดวกที่สุดและในหมวด 5 หน้าที่ ของรัฐบัญญัติให้ประชาชนฟ้องร้องบังคับให้รัฐปฏิบัติได้ตามกฎหมาย จึงเป็นหลักการสำคัญและจำเป็น และรัฐจะต้องดำเนินการให้ครบถ้วนเหมาะสมเพื่อให้สิทธิของประชาชนเป็นสิ่งที่จับต้องได้ จากการศึกษาพบว่า ในหมวดที่ 5 ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 กำหนดให้ประชาชนสามารถใช้สิทธิฟ้องรัฐได้เพื่อคุ้มครองสิทธิของประชาชน โดยมาตรา 52-63 ได้บัญญัติสภาพบังคับให้รัฐต้องปฏิบัติโดยใช้คำว่า “รัฐต้อง” กรณีปัญหาในหมวด 5 ไม่ได้บัญญัติผู้ทรงสิทธิในการฟ้องรัฐและหน่วยงานของรัฐที่ถูกฟ้อง รวมถึงองค์กรที่คุ้มครองสิทธิของประชาชน อาจเป็นประเด็นในการใช้สิทธิฟ้องตามหมวด 5 ผู้วิจัยจึงศึกษาถึงการดำเนินขบวนการและขั้นตอน รวมถึงเงื่อนไขต่าง ๆ ในการฟ้องรัฐ สิทธิของผู้ร้อง ในฐานะผู้ทรงสิทธิ และเขตอำนาจศาลหรือองค์กรที่รับฟ้อง รวมถึงหน่วยงานของรัฐที่ถูกฟ้อง เพื่อให้ประชาชนผู้ทรงสิทธิสามารถใช้สิทธิตามหลักนิติรัฐในประเทศเสรีประชาธิปไตยเป็นการเพิ่มช่องทางให้อำนาจประชาชน ตรวจสอบการทำงานของภาครัฐ และการศึกษาวิจัยในครั้งนี้ยังได้พบปัญหาอุปสรรคต่าง ๆ ในการปฏิบัติตามหมวด 5 ของรัฐและเจ้าหน้าที่รัฐ เพราะเป็นการบัญญัติหมวด หน้าที่ของรัฐ เป็นครั้งแรก ในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 อาจเกิดปัญหาอุปสรรคในการทำงานของเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติและประชาชนผู้ใช้สิทธิ จึงอาจเป็นประโยชน์ในข้อค้นพบ เพื่อเป็นแนวทางในการพัฒนาและปรับปรุงกฎหมายเพื่อให้สอดคล้องในการปฏิบัติในภายภาคหน้าแก่รัฐและประชาชนตามเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 ในหมวด 5 หน้าที่ของรัฐ |
