|
การบูรณาการการวางแผนการใช้ประโยชน์ที่ดินและการใช้น้ำ: กรณีศึกษาพื้นที่ขอบเขตผังเมืองรวมชุมชนเกาะพะงัน |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Title | การบูรณาการการวางแผนการใช้ประโยชน์ที่ดินและการใช้น้ำ: กรณีศึกษาพื้นที่ขอบเขตผังเมืองรวมชุมชนเกาะพะงัน |
| Creator | ภาษิตา ภูมิไชยา |
| Contributor | จาตุรงค์ โพคะรัตน์ศิริ, ที่ปรึกษา |
| Publisher | มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ |
| Publication Year | 2560 |
| Keyword | การวางแผนการใช้ประโยชน์ที่ดิน, ปริมาณการใช้น้ำ, เกาะพะงัน, การขาดแคลนน้ำ, Land use planning, Water consumption, Water usage, Koh Phangan, Water supply shortage |
| Abstract | ปัญหาการขาดแคลนน้ำในพื้นที่เขตผังเมืองรวมชุมชนเกาะพะงัน จังหวัดสุราษฎร์ธานี เป็นปัญหาที่เกิดขึ้นมาอย่างยาวนานและมีแนวโน้มความรุนแรงเพิ่มสูงขึ้น สาเหตุมาจากสภาพทางภูมิศาสตร์ที่ขาดแคลนแหล่งน้ำดิบ ร่วมกับลักษณะการใช้ประโยชน์ที่ดินต่าง ๆ ในปัจจุบันที่มุ่งเน้นการพัฒนาเพื่อรองรับกิจกรรมการท่องเที่ยวเป็นหลักที่ส่งผลต่อปริมาณการใช้น้ำที่สูงขึ้น ทั้งนี้ลักษณะการใช้ประโยชน์ที่ดินที่แตกต่างกันยังอาจส่งผลต่อปริมาณการใช้น้ำที่แตกต่างกันไปด้วย งานวิจัยชิ้นนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างการใช้ประโยชน์ที่ดินและการใช้น้ำในพื้นที่เขตผังเมืองรวมชุมชนเกาะพะงัน และเสนอแนะการบูรณาการปัจจัยการใช้น้ำกับการวางแผนการใช้ประโยชน์ที่ดินของพื้นที่ ขั้นตอนการศึกษาในงานวิจัยครั้งนี้มีการศึกษาทั้งข้อมูลเชิงคุณภาพและเชิงปริมาณ ซึ่งการศึกษาข้อมูลเชิงคุณภาพ ได้แก่ การศึกษาการบูรณาการการใช้น้ำร่วมกับกระบวนการวางแผนการใช้ประโยชน์ที่ดินของพื้นที่ โดยศึกษาจากเอกสารการดำเนินการวางและจัดทำผังเมืองรวมชุมชนเกาะพะงัน (ปรับปรุงครั้งที่ 2) และการศึกษาข้อมูลเชิงปริมาณ ได้แก่ การศึกษาลักษณะและรูปแบบการใช้ประโยชน์ที่ดินประเภทที่อยู่อาศัยและพาณิชยกรรม และปริมาณการใช้น้ำประปา จากการเก็บข้อมูลของกลุ่มตัวอย่างในพื้นที่เขตเทศบาลตำบลเกาะพะงันจำนวน 35 ราย จากการศึกษาพบว่าในกระบวนการดำเนินการวางและจัดทำผังเมืองรวมชุมชนเกาะพะงัน ไม่มีการกำหนดนโยบายร่วมกันของการใช้น้ำและการใช้ประโยชน์ที่ดินอย่างเป็นรูปธรรม และขาดการบูรณาการระหว่างหน่วยงานเพื่อเชื่อมโยงข้อมูลในการวิเคราะห์หาความสัมพันธ์ของรูปแบบ การใช้น้ำและการใช้ประโยชน์ที่ดินประเภทต่าง ๆ เพื่อสร้างเป็นแนวทางการวางแผนการใช้ประโยชน์ที่ดินอย่างเหมาะสมในอนาคต และจากการวิเคราะห์ทางสถิติพบว่าการใช้น้ำไม่มีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญกับการใช้ประโยชน์ที่ดินในพื้นที่ โดยอาจเป็นผลมาจากข้อจำกัดของข้อมูลปริมาณการใช้น้ำจริง กล่าวคือ นอกจากปริมาณน้ำประปาที่มีการเก็บข้อมูลแล้วยังไม่พบว่ามีการเก็บข้อมูลของปริมาณน้ำบาดาล ทั้งที่น้ำบาดาลเป็นแหล่งน้ำที่มีความสำคัญในพื้นที่และไม่มีการระบุถึงในการวางแผน ต่าง ๆ เพื่อร่วมพิจารณาในกระบวนการวางแผนการใช้ประโยชน์ที่ดิน จากผลการศึกษาดังกล่าวจึงเสนอให้ในกระบวนการวางแผนการใช้ประโยชน์ที่ดินมีการบูรณาการประเด็นการใช้น้ำร่วมด้วย โดยการใช้น้ำในที่นี้หมายถึงการใช้น้ำจากแหล่งน้ำต่าง ๆ ทั้งน้ำประปา น้ำบาดาล รวมทั้งแหล่งน้ำอื่น ๆ ที่มีในพื้นที่ มีการจัดเก็บรวบรวมข้อมูลอย่างมีระเบียบแบบแผนและควรมีการแลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างหน่วยงานที่มีบทบาทหลักในเรื่องน้ำและการใช้ประโยชน์ที่ดิน เพื่อให้สามารถนำข้อมูลมาใช้ในการวางแผนพัฒนาพื้นที่อย่างมีประสิทธิภาพและสามารถนำมาวิเคราะห์หาปริมาณความต้องการใช้น้ำของการใช้ประโยชน์ที่ดินแต่ละประเภทเพื่อนำไปใช้ในการวางแผนการใช้ประโยชน์ที่ดินให้เป็นไปอย่างเหมาะสมและยั่งยืน |
