|
คุณค่าของการคัดกรองมะเร็งปอดด้วยระดับ CEA และ Cyfra21-1 ร่วมกับการตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ปริมาณรังสีต่ำในผู้ที่มีความเสี่ยงสูง |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Title | คุณค่าของการคัดกรองมะเร็งปอดด้วยระดับ CEA และ Cyfra21-1 ร่วมกับการตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ปริมาณรังสีต่ำในผู้ที่มีความเสี่ยงสูง |
| Creator | ณัทญา ตรีภูริเดช |
| Contributor | ภาสกร ศรีทิพย์สุโข, ที่ปรึกษา |
| Publisher | มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ |
| Publication Year | 2560 |
| Keyword | มะเร็งปอด, คุณค่าของการคัดกรอง, การคัดกรองมะเร็งปอด, เอกซเรย์คอมพิวเตอร์ปริมาณรังสีต่ำ, Screening values, Lung cancer screening, Low-dose computed tomography (LDCT), Carcinoembryonic antigen (CEA), Cytokeratin 19 fragment antigen 21-1 (Cyfra21-1) |
| Abstract | ความสำคัญของปัญหา การตรวจคัดกรองมะเร็งปอดด้วยวิธีเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ปริมาณรังสีต่ำ (Low-Dose Computed Tomography, LDCT) สามารถลดอัตราการเสียชีวิตจากโรคมะเร็งปอดได้ แต่ LDCT มีข้อจำกัดเรื่องมีความไวในการตรวจพบก้อนในปอดสูง การใช้ CEA และ Cyfra 21-1 ร่วมกับการตรวจ LDCT อาจจะเพิ่มคุณค่าของการคัดกรองมะเร็งปอด วัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาคุณค่าของการคัดกรองมะเร็งปอดด้วยระดับ CEA และCyfra 21-1 ร่วมกับการตรวจ LDCT ในผู้ที่มีความเสี่ยงสูง ระเบียบวิธีการวิจัย การคัดกรองมะเร็งปอดแบบไปข้างหน้าด้วยการตรวจLDCT ในคนไทยอายุระหว่าง 50-70 ปีที่มีประวัติสูบบุหรี่อย่างน้อย 30 pack-years โดยแบ่งรอยโรคที่พบตามความน่าจะเป็นโรคมะเร็งปอด เป็นผลลบ ก้ำกึ่งและบวก (รอยโรคสงสัยโรคมะเร็งปอด) จากขนาดก้อนและลักษณะของจุดในปอดจาก baseline LDCT และการโตของจุดในปอดหรือจุดใหม่ในปอดจาก follow-up LDCT ในรายที่ผลตรวจในกลุ่มก้ำกึ่งและบวกจะได้รับการตรวจเลือดเพื่อติดตามระดับ CEA และ Cyfra 21-1ร่วมด้วยอย่างน้อยปีละหนึ่งครั้ง โดยใช้ค่า cut-off ของระดับ CEA = 5 ng/ml และ Cyfra 21-1 = 4 ng/ml ผลตรวจ tumor marker เป็นบวกเมื่อค่า CEA หรือ Cyfra 21-1 ค่าใดค่าหนึ่งผิดปกติ ผลการศึกษา ผู้เข้าร่วมตรวจคัดกรองมะเร็งปอด 634 ราย พบผล baseline LDCT ในกลุ่มลบ ก้ำกึ่งและบวกจากการตรวจครั้งแรกจำนวน 542, 70 และ 22 รายตามลำดับ พบผู้ป่วยมะเร็งปอดทั้งหมด 17 รายหลังการตรวจติดตามครบ 2 ปี โดย 9 รายตรวจพบจาก baseline LDCT และ 8 รายตรวจพบจากการตรวจติดตามผล LDCT ในปีที่ 1 และ 2 ในกลุ่มที่มีผล baseline LDCT ก้ำกึ่ง ค่า likelihood ratios of positive (LHR+) ของ tumor marker เป็นบวกสำหรับมะเร็งปอดภายใน 12 เดือนแรกเท่ากับ 6.61 (p=0.039) และในกลุ่มtumor marker เป็นลบเท่ากับ 1.51 (p=0.502) ในขณะที่ LHR+ สำหรับมะเร็งปอดทั้งหมดหลังการตรวจติดตามครบ 2 ปี เท่ากับ 6.31 (p=0.004) และ 0.86 (p=0.677) ตามลำดับในกลุ่มที่มีผล baseline LDCT เป็นบวก ค่า LHR+ ของ tumor marker เป็นบวกและลบสำหรับมะเร็งปอดภายใน 12 เดือนแรกเท่ากับ 69.44 (p<0.001) และ 11.57 (p=0.015) ตามลำดับ และสำหรับมะเร็งปอดทั้งหมดหลังการตรวจติดตามครบ 2 ปี เท่ากับ 13.61 (p=0.002) และ 18.15 (p=0.001) ตามลำดับค่า crude AuROC ของ parallel CEA/Cyfra 21-1 & LDCT และของ CEA & LDCT สำหรับคัดกรองมะเร็งปอดมีค่าสูงกว่าการใช้ LDCT อย่างเดียว (0.76 VS 0.68, p=0.033 และ 0.75 VS 0.68, p=0.038 ตามลำดับ) และค่ายังคงสูงกว่าอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติหลังปรับอิทธิพลของอายุและสถานะการสูบบุหรี่ (0.84 VS 0.80, p=0.019 และ 0.84 VS 0.80, p=0.029 ตามลำดับ)ค่า AuROC ของ CEA ที่ปรับระดับตามสถานะการสูบบุหรี่ (CEA ≥3.9 ในกลุ่มผู้ที่หยุดสูบบุหรี่ และ CEA ≥5.4 ในกลุ่มที่ยังสูบบุหรี่) ร่วมกับการใช้ LDCT จะมีค่า AuROC สูงที่สุดและสูงกว่าการใช้ LDCT อย่างเดียวอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (crude & adjusted AuROC 0.79, p=0.007 & 0.87, p= 0.010 ตามลำดับ)สรุปผลการวิจัย การตรวจ CEA ร่วมกับการใช้ LDCT ในผู้ที่มีความเสี่ยงสูง เพิ่มคุณค่าในการตรวจคัดกรองมะเร็งปอดได้มากกว่าการใช้ LDCT เพียงอย่างเดียวอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ โดยเฉพาะในกลุ่มที่มีผล baseline LDCT ก้ำกึ่ง นอกจากนี้การตรวจ CEA โดยใช้ค่า CEA ≥3.9 ในกลุ่มผู้ที่หยุดสูบบุหรี่ และ CEA ≥5.4 ในกลุ่มที่ยังสูบบุหรี่ ร่วมกับการตรวจ LDCT จะเพิ่มคุณค่าในการตรวจคัดกรองมะเร็งปอดได้สูงสุด |
