|
การจำกัดสิทธิอุทธรณ์ในคดีอาญา: ศึกษากรณีการกำหนดให้จำเลยมาแสดงตนในขณะยื่นอุทธรณ์ |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Title | การจำกัดสิทธิอุทธรณ์ในคดีอาญา: ศึกษากรณีการกำหนดให้จำเลยมาแสดงตนในขณะยื่นอุทธรณ์ |
| Creator | เฉลิมศักดิ์ พิกุลศรี |
| Contributor | สุรศักดิ์ ลิขสิทธิ์วัฒนกุล, ที่ปรึกษา |
| Publisher | มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ |
| Publication Year | 2560 |
| Keyword | การแสดงตนในขณะยื่นอุทธรณ์, การขอให้ทบทวนคำพิพากษา, การพิจารณาคดีโดยไม่มีตัวจำเลย, Presence at the time of appeal, Request for review of judgment, Trial in absentia |
| Abstract | วิทยานิพนธ์เล่มนี้ มุ่งศึกษาถึงผลกระทบของหลักเกณฑ์การยื่นอุทธรณ์คัดค้าน คำพิพากษา ซึ่งกำหนดว่า จำเลยต้องมาแสดงตนต่อศาลในขณะยื่นอุทธรณ์ มิฉะนั้น ให้ศาลมีคำสั่งไม่รับอุทธรณ์ ตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา 198 วรรคสาม และวรรคสี่ ของประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา ที่มีการแก้ไขเพิ่มเติมในปี พ.ศ. 2559จากกการศึกษาพบว่า หลักเกณฑ์การอุทธรณ์ดังกล่าวไม่สอดคล้องกับบทบัญญัติ ข้อ 14 (5) ของกติกาสากลว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง (ICCPR) ที่กำหนดให้จำเลยมีสิทธิที่จะขอให้ทบทวนคำพิพากษาโดยศาลสูงอย่างน้อยหนึ่งชั้น โดยไม่ได้กำหนดว่าจำเลยที่หลบหนีจะถูกตัดสิทธิในการขอให้ทบทวนคำพิพากษา หากเปรียบเทียบกับ “การพิจารณาคดีโดยไม่มีตัวจำเลย” (Trial in absentia) แม้จำเลยจะหลบหนี แต่ก็ไม่ถูกตัดสิทธิที่จะมอบหมายให้ทนายความมาดำเนินการแทน เนื่องจากจำเลยมีสิทธิที่จะต่อสู้คดีด้วยตนเองหรือทนายความที่ตนเลือก ตามที่ได้รับการรับรับรองไว้ใน ข้อ 14(3) (d) ของ ICCPRนอกจากนั้นยังพบว่า บทบัญญัติดังกล่าวเป็นการกำหนดเงื่อนไขที่เกินความจำเป็นสำหรับการพิจารณาคดีในศาลอุทธรณ์ของประเทศไทย เนื่องจากในทางปฏิบัติการพิจารณาคดีในปัญหาข้อเท็จจริงของศาลอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ไม่ได้ทำหน้าที่อย่าง “ศาลพิจารณาชั้นที่สอง” (Second Trial Court) หากจำเลยไม่อยู่หรือหลบหนี ก็ไม่ได้ส่งผลต่อการพิจารณาคดีของศาลอุทธรณ์ จากผลการศึกษาผู้เขียนจึงเสนอแนะให้มีการยกเลิกบทบัญญัติดังกล่าว เพื่อให้กฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาของไทยเป็นหลักประกันสิทธิให้แก่จำเลยอย่างแท้จริง และหากศาลอุทธรณ์ทำหน้าที่อย่าง “ศาลพิจารณาชั้นที่สอง” และปรากฏว่าจำเลยไม่อยู่หรือหลบหนี ควรนำหลัก “การพิจารณาคดีโดยไม่มีตัวจำเลย” มาใช้บังคับ จะเหมาะสมและเป็นหลักประกันสิทธิให้กับจำเลยได้ดีกว่า |
