|
วิวัฒนาการของแนวคิดพฤฒิพลังในเอกสารนโยบายของรัฐไทย พ.ศ. 2540–2568 |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Creator | ปิยากร หวังมหาพร |
| Title | วิวัฒนาการของแนวคิดพฤฒิพลังในเอกสารนโยบายของรัฐไทย พ.ศ. 2540–2568 |
| Publisher | คณะรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ |
| Publication Year | 2569 |
| Journal Title | วารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ |
| Journal Vol. | 17 |
| Journal No. | 2 |
| Page no. | 213-238 |
| Keyword | พฤฒิพลัง, วาทกรรม, ผู้สูงอายุ, นโยบายรัฐ |
| URL Website | https://so05.tci-thaijo.org/index.php/polscicmujournal |
| Website title | Political Science and Public Administration Journal |
| ISSN | 2985-2269 |
| Abstract | การก้าวเข้าสู่สังคมสูงวัยทำให้แนวคิดพฤฒิพลังมีบทบาทสำคัญต่อการกำหนดนโยบายผู้สูงอายุของรัฐ งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาวิวัฒนาการของแนวคิดพฤฒิพลังในเอกสารนโยบายของรัฐไทย พ.ศ. 2540–2568 และ 2) วิเคราะห์กรอบแนวคิด วาทกรรม และอำนาจของรัฐในการนิยามปัญหาและกำหนดบทบาทของผู้สูงอายุ การวิจัยใช้วิธีการวิเคราะห์เอกสารเชิงคุณภาพจากเอกสารนโยบายระดับชาติ 15 ฉบับ โดยประยุกต์กรอบวาทกรรมของ Foucault แนวทาง What’s the Problem Represented to be? (WPR) ของ Bacchi และแนวคิดพฤฒิพลังขององค์การอนามัยโลกเป็นกรอบการวิเคราะห์ ผลการศึกษา พบว่านโยบายผู้สูงอายุของไทยมีพัฒนาการเชิงถ้อยคำจากการมองผู้สูงอายุในฐานะผู้รับการสงเคราะห์ไปสู่การกล่าวถึงพฤฒิพลังมากขึ้น อย่างไรก็ตาม การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวยังจำกัดอยู่ในระดับวาทกรรม ขณะที่การออกแบบนโยบายเชิงปฏิบัติยังคงเน้นบทบาทผู้สูงอายุในฐานะผู้พึ่งพิงและให้ความสำคัญกับสวัสดิการและการดูแลสุขภาพมากกว่าการส่งเสริมการมีส่วนร่วมทางสังคมและเศรษฐกิจ อีกทั้งยังพบความเงียบเชิงนโยบายต่อความหลากหลายของผู้สูงอายุโดยเฉพาะกลุ่มเปราะบาง การศึกษานี้ช่วยสะท้อนข้อจำกัดเชิงโครงสร้างและเชิงวาทกรรมของนโยบายผู้สูงอายุไทยและสามารถใช้เป็นฐานความรู้ในการปรับปรุงการออกแบบ การติดตาม และการประเมินผลนโยบายให้สะท้อนศักยภาพและบทบาทของผู้สูงอายุ อันนำไปสู่การพัฒนานโยบายที่ครอบคลุม เป็นธรรม และยั่งยืนมากขึ้น |