|
เรือนของกลุ่มชาติพันธุ์ลาวเวียงในอีสาน: การยึดแบบแผนดั้งเดิม การปรับตัว และการผสมผสานทางวัฒนธรรม |
|---|---|
| รหัสดีโอไอ | |
| Creator | การุณย์ ศุภมิตรโยธิน |
| Title | เรือนของกลุ่มชาติพันธุ์ลาวเวียงในอีสาน: การยึดแบบแผนดั้งเดิม การปรับตัว และการผสมผสานทางวัฒนธรรม |
| Publisher | คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ |
| Publication Year | 2562 |
| Journal Title | วารสาร สิ่งแวดล้อมสรรค์สร้างวินิจฉัย (Built Environment Inquiry BEI) |
| Journal Vol. | 18 |
| Journal No. | 2 |
| Page no. | 21-33 |
| Keyword | Korat house, Lao Vieng, Traditional Preservation, Adaptation, Cultural Interaction, Cultural Interaction |
| URL Website | https://www.tci-thaijo.org/index.php/arch-kku |
| Website title | Built Environment Inquiry Journal Faculty of Architecture Khon Kaen University, Thailand |
| ISSN | 2651-1185 |
| Abstract | บทความนี้ศึกษาเกี่ยวกับการปฏิสัมพันธ์ทางวัฒนธรรมของกลุ่มชาติพันธุ์ลาวเวียง ที่อพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานในภาคอีสานของไทย ผ่านการแสดงออกทางรูปแบบสถาปัตยกรรมและการใช้พื้นที่ โดยศึกษาเปรียบเทียบเรือนกรณีศึกษาในจ.นครราชสีมา และ จ.มหาสารคาม เทียบกับเรือนลาวเวียงจันทน์ ทำการวิเคราะห์ อภิปราย และสรุปผล โดยอ้างอิงข้อมูลจากการลงพื้นที่และข้อมูลทางประวัติศาสตร์ ผลการศึกษาพบว่า เรือนของกลุ่มชาติพันธุ์ลาวเวียงใน จ.นครราชสีมา และจ.มหาสารคาม มีลักษณะบางประการที่คล้ายคลึงกับแบบแผนเรือนลาวเวียงจันทน์ รวมถึงการใช้พื้นที่ ทั้งนี้ เรือนลาวเวียงมหาสารคาม มีความคล้ายคลึงกับแบบแผนเรือนลาวเวียงจันทน์มากกว่า โดยเฉพาะโครงสร้าง ระบบการติดตั้งฝา ตำแหน่งประตู และการใช้พื้นที่ นอกจากนั้น เรือนของกลุ่มลาวเวียงใน จ.นครราชสีมาช่วงแรก ที่มีอายุมากกว่า 100 ปี มีหลักฐานที่แสดงถึงการยึดแบบแผนดั้งเดิมไว้หลายประการ และพบโครงสร้างบางจุดที่เหมือนกับโครงสร้างของเรือนลาวเวียงจันทน์ รวมถึงการยึดขนบธรรมเนียมการใช้วัสดุก่อสร้างชนิดเดิม แต่ในขณะเดียวกันได้มีการปรับตัว โดยคลี่คลายรูปแบบและผสมผสานแบบแผนวัฒนธรรมไทยโคราชเข้ามาเป็นส่วนประกอบ และสร้างลักษณะเฉพาะบางประการขึ้น ปรากฏการณ์นี้สะท้อนให้เห็นถึงการปรับตัวทางด้านวัฒนธรรมการอยู่อาศัยให้กลมกลืนกับบริบทพื้นที่ เพื่อการดำรงเผ่าพันธุ์ โดยธำรงรักษาคติความเชื่อ ขนบธรรมเนียม และยึดแบบแผนดั้งเดิม อันเป็นรากเหง้าทางชาติพันธุ์ของตนไว้บางส่วน แล้วนำรูปแบบทางวัฒนธรรมไทยโคราชของชนชั้นปกครองซึ่งเป็นคนกลุ่มใหญ่ในพื้นที่มาผสมผสานได้อย่างกลมกลืน |
