การลดการตีตราตนเองในผู้อยู่ร่วมกับเอชไอวีในสถานบริการสุขภาพ

ผู้แต่ง

  • นิอร อริโยทัย กองโรคเอดส์และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์, กรมควบคุมโรค
  • ชื่นจิต ชาญจิตร โรงพยาบาลขุขันธ์ จังหวัดศรีสะเกษ

DOI:

https://doi.org/10.14456/taj.2026.8

คำสำคัญ:

การตีตราภายใน, การลดตีตราตนเอง, การตีตราและเลือกปฏิบัติ, สถานบริการสุขภาพ, ผู้อยู่ร่วมกับเอชไอวี

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้เป็นการศึกษาข้อมูลย้อนหลังเปรียบเทียบก่อนและหลังการดำเนินกิจกรรม เพื่อศึกษาผลของกิจกรรมลดการตีตราตนเอง ความคิดอัตโนมัติด้านลบ ผลกระทบการถูกตีตราและเลือกปฏิบัติ การเผชิญปัญหา การค้นหาพลังสนับสนุน และการคิดต่อตนเองเชิงบวกของผู้อยู่ร่วมกับเอชไอวี ในสถานบริการสุขภาพต้นแบบ 11 แห่ง ระหว่างปี พ.ศ. 2565-2567 กลุ่มตัวอย่าง 508 ราย รวบรวมข้อมูลจากโปรแกรมสำรวจการตีตราและเลือกปฏิบัติในกลุ่มผู้อยู่ร่วมกับเอชไอวี สรุปผลการนิเทศและการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ของกองโรคเอดส์และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และ paired t-test และข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการจำแนกประเภท ตีความ และสรุปประเด็นสำคัญ ผลการศึกษาพบว่า หลังเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่มตัวอย่างมีการตีตราตนเองลดลงเหลือร้อยละ 25.4 และมีคุณค่าในตนเองระดับสูงมากเพิ่มขึ้นจากร้อยละ 26.8 เป็น 61.8 โดยคะแนนเฉลี่ยก่อนและหลังเข้าร่วมกิจกรรมมีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) กระบวนการดังกล่าวช่วยเสริมความรู้ ความเข้าใจ ทัศนคติเกี่ยวกับที่มา ปัจจัยที่ก่อให้เกิดการตีตราและเลือกปฏิบัติ ส่งเสริมการมองตนเองเชิงบวก มีทักษะการเผชิญปัญหาเชิงสร้างสรรค์ และใช้พลังสนับสนุนจากตนเองและสังคมได้อย่างเหมาะสม ดังนั้น สถานบริการสุขภาพควรประเมินระดับการตีตราตนเองของผู้รับบริการและดำเนินกิจกรรมลดการตีตราอย่างต่อเนื่อง โดยสามารถบูรณาการกับงานประจำ เช่น การให้คำปรึกษารายเดี่ยว/กลุ่ม การเยี่ยมบ้านภายใต้มาตรการคุ้มครองความลับผู้ป่วย บูรณาการกับงานสุขภาพจิตและสุขภาพสังคม พร้อมส่งเสริมการให้ความรู้และปรับทัศนคติแก่ชุมชน เพื่ออยู่ร่วมกันโดยปราศจากการเลือกปฏิบัติ

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

National AIDS Committee. Thailand AIDS action plan 2023 - 2026. Nonthaburi: NC-Concept; 2023. (in Thai)

Division of AIDS and STIs. HIV INFO HUB: stigma and discrimination [Internet]. 2023 [cited 2023 Mar 17]. Available from: https://hivhub.ddc.moph.go.th/officer/epidemic.php (in Thai)

Tharnthanaboon W. Stigma and discrimination related to HIV in the Health Services Area 10, Thailand. Thai AIDS Journal. 2019;35(1):14-32. (in Thai)

Phanaworng N. The results of stigma and discrimination against HIV-infected people reduction program in Akat Amnauy Hospital, Sakonnakhon Province, 2019. Thai AIDS Journal. 2019;31(3):125-41. (in Thai)

Namkaew B, Nawsuwan K. Experience of stigmatization of people with HIV and good practice among people with HIV to reduce self-stigma when coming to the hospital. Journal of Boromarajonani College of Nursing, Surin. 2021;11(2):17-31. (in Thai)

Division of AIDS and STIs. Participatory course to create understanding and reduce stigma and discrimination related to HIV/AIDS with associated tuberculosis and populations at risk of HIV infection in health care facilities. Nonthaburi: Division of AIDS and STIs; 2024. (in Thai)

Division of AIDS and STIs. Manual for reducing self-stigmatization of clients in health facilities. Nonthaburi: Division of AIDS and STIs; 2022. (in Thai)

Suttawanit J, Ariyothai N, Phanaworng N. Effects of a self-stigma reduction program among people living with HIV in Akat Amnuay Hospital, Sakon Nakhon Province. Thai AIDS Journal. 2023;35(3):127-39. (in Thai)

Suttawanit J, Phanaworng N. The results of using stigma reduction programs of HIV infected people in Akat Amnauy Hospital, Sakon Nakhon Province. Int J Reprod Contracept Obstet Gynecol. 2023;12(3):1-7.

Suktrakul S, Uthis P. The effects of self-stigma program in drugs used persons. Journal of the Royal Thai Army Nurses. 2018;19(Suppl):364-72. (in Thai)

Suktrakul S, Palamat P, Duangmala P. Assessment of project activities to reduce self-stigma among people living with HIV and substance abuse. Bangkok: Bookplus; 2020. (in Thai)

Choowong J. Strategies for reduction of stigma in people with new smear-positive pulmonary tuberculosis patients in Trang Province. Journal of Research and Innovation. 2019;1:257-66. (in Thai)

Supannopaph P. Positive thinking: life development variable. Veridian E-Journal, Silpakorn University [Internet]. 2018 [cited 2022 Sep 7];11(3):1958-78. Available from: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/Veridian-E-Journal/article/view/158967/115020 (in Thai)

Yassin Z, Erasmus C, Frantz J. A model to understand HIV-related stigma and the psychosocial well-being of children orphaned by AIDS: a theory generative approach. SAHARA J [Internet]. 2021 [cited 2021 Oct 15];18(1)131-48. Available from: https://doi.org/10.1080/17290376.2021.1989023

Chambers LA, Rueda S, Baker DN, Wilson MG, Deutsch R, Raeifar E, et al. Stigma, HIV and health: a qualitative synthesis. BMC Public Health [Internet]. 2015 [cited 2022 Sep 3];15: 848. Available from: https://doi.org/10.1186/s12889-015-2197-0

Nyashanu M, Mushonga FTE, Dada SO, Ekpenyong MS. Examining the impact of HIV-related stigma in people living with HIV: a systematic literature review. International Journal of Reproduction, Contraception, Obstetrics and Gynecology. 2024;13(10):2875-85.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-06-30

รูปแบบการอ้างอิง

1.
อริโยทัย น, ชาญจิตร ช. การลดการตีตราตนเองในผู้อยู่ร่วมกับเอชไอวีในสถานบริการสุขภาพ. Thai AIDS Journal [อินเทอร์เน็ต]. 30 มิถุนายน 2026 [อ้างถึง 7 กรกฎาคม 2026];38(2):85-98. available at: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/ThaiAIDSJournal/article/view/272263

ฉบับ

ประเภทบทความ

นิพนธ์ต้นฉบับ