การแปลและการตรวจสอบคุณภาพของแบบสอบถามพฤติกรรมการป้องกันวัณโรคในผู้ติดเชื้อเอชไอวี
DOI:
https://doi.org/10.14456/taj.2026.6คำสำคัญ:
การแปลเครื่องมือ, ความตรง, ความเที่ยง, วัณโรค, เอชไอวีบทคัดย่อ
ผู้ติดเชื้อเอชไอวีจำเป็นต้องมีพฤติกรรมการป้องกันวัณโรคที่เหมาะสม เนื่องจากวัณโรคเร่งการดำเนินโรคเข้าสู่ระยะเอดส์ อย่างไรก็ตาม ยังไม่มีแบบสอบถามประเมินพฤติกรรมการป้องกันวัณโรคในผู้ติดเชื้อเอชไอวี การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อแปลแบบสอบถาม the preventive practices of patients relating to tuberculosis prevention และตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาและความเที่ยงฉบับแปลภาษาไทย มีรูปแบบการวิจัยเป็นการศึกษาเชิงพรรณนา การศึกษาแบ่งออกเป็น 2 ระยะ ได้แก่ ระยะที่ 1 การแปลแบบแบบสอบถามจำนวน 9 ข้อจากภาษาอังกฤษเป็นภาษาไทย โดยใช้วิธีการแปลไปข้างหน้าและแปลย้อนกลับโดยผู้แปลมืออาชีพจากสถาบันภาษาในมหาวิทยาลัย 2 แห่ง และตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาโดยผู้เชี่ยวชาญ 5 ท่าน และระยะที่ 2 การตรวจสอบความเที่ยงของฉบับแปลในกลุ่มตัวอย่างผู้ติดเชื้อเอชไอวีที่ไม่เคยวินิจฉัยว่าเป็นวัณโรค จำนวน 30 คน ที่มารับบริการที่คลินิกยาต้านไวรัส ณ โรงพยาบาลตติยภูมิแห่งหนึ่ง ในจังหวัดปทุมธานี ในเดือนสิงหาคม 2568 โดยเก็บข้อมูลก่อนและหลังเข้ารับบริการ กลุ่มตัวอย่างตอบแบบสอบถามด้วยตนเอง วิเคราะห์ความสอดคล้องภายในด้วยค่าสัมประสิทธิ์ Kuder-Richardson 20 (KR-20) และทดสอบความเที่ยงด้วยวิธีวัดซ้ำ (test-retest procedure) ใช้ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ภายใน (intraclass correlation coefficient, ICC) และค่า Cohen’s kappa ผลการศึกษาพบว่า แบบสอบถามฉบับภาษาไทยมีความเท่าเทียมเชิงภาษาและเนื้อหาเท่ากับต้นฉบับ ดัชนีความความตรงเชิงเนื้อหาเฉลี่ยทั้งฉบับเท่ากับ 0.86 อยู่ในเกณฑ์ที่ยอมรับได้ มีค่าความสอดคล้องภายใน (KR-20) เท่ากับ 0.78 และค่าความเที่ยงของการวัดซ้ำในระดับสูงค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ภายใน (ICC) เท่ากับ 0.95 สรุป แบบสอบถามฉบับภาษาไทยมีคุณภาพ และสามารถใช้ประเมินพฤติกรรมการป้องกันวัณโรคในผู้ติดเชื้อเอชไอวีในบริบทประเทศไทยได้
Downloads
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization. Global tuberculosis report 2024. Geneva: World Health Organization; 2024.
World Health Organization. Tuberculosis profile: Thailand [Internet]. 2024 [updated 2025 Jul 30; cited 2025 Sep 17]. Available from: https://worldhealthorg.shinyapps.io/tb_profiles/
Suwanpimolkul G, Gatechompol S, Kawkitinarong K, Ueaphongsukkit T, Sophonphan J, Siriyakorn N, et al. Incidence of active tuberculosis among people living with HIV receiving long-term antiretroviral therapy in high TB/HIV burden settings in Thailand: implication for tuberculosis preventive therapy. J Int AIDS Soc. 2022;25(4):e25900.
Avihingsanon A, Phanuphak P, Suwanpimolkul G, Kawkitinarong K, Gatechompol S, Han WM, et al. Implementation for tuberculosis preventive therapy among latent tuberculosis infection in HIV-infected individuals using novel regimen of Isoniazid/Rifapentine daily (4 weeks) compared to Isoniazid/Rifapentine weekly (12 weeks) (1st Year) [Internet]. 2021 [cited 2025 Jul 17]. Available from: https://kb.hsri.or.th/dspace/handle/11228/5390?locale-attribute=th (in Thai)
Division of Tuberculosis, Department of Disease Control. National tuberculosis control programme guideline, Thailand 2021. Bangkok: Division of Tuberculosis; 2021. (in Thai)
World Health Organization. Assessment of essential public health functions in countries of the Eastern Mediterranean Region: assessment tool [Internet]. 2017 [cited 2025 Jul 17]. Available from: https://iris.who.int/handle/10665/254383
Hiregoudar V, Raghavendra B, Karinagannavar A, Khan W, Kamble S, Goud TG. Proportion and determinants of tuberculosis among human immunodeficiency virus-positive patients attending the antiretroviral therapy center attached to a Medical College in South India. J Family Community Med. 2016;23(2):88-93.
Hiremath RN, Bhalla S, Ghodke S, Rai S, Raj R, Singh S. Need to raise awareness about self care practices among people living with human immunodeficiency virus infection. Indian Journal of Allergy, Asthma and Immunology. 2022;36(1):18-22.
Division of AIDS and STIs, Department of Disease Control. Performance reporting system for latent tuberculosis infection treatment in people living with HIV (TPT-HIV) [Internet]. 2025 [updated 2025 Jul 1; cited 2025 Feb 27]. Available from: https://tpthiv.ddc.moph.go.th/ (in Thai)
Adepoju VA, Adelekan A, Adepoju OE, Onyezue OI, Imoyera W, Nkeiruka A, et al. Barriers and facilitators of isoniazid preventive therapy implementation among people living with HIV in Nigeria: a scoping review of the literature. West Afr J Med. 2023;40(3):336-44.
Chotisen O, Praditbatuka S, Cheevakasamsook A. Factors related to people living with HIV/AIDS behaviors at Sirindhorn Hospital, Medical Service Department, Bangkok Metropolitan Administration. Journal of The Royal Thai Army Nurses. 2015;16(1):41-50. (in Thai)
Chamroonsawasdi K, Chottanapund S, Tunyasitthisundhorn P, Phokaewsuksa N, Ruksujarit T, Phasuksathaporn P. Development and validation of a questionnaire to assess knowledge, threat and coping appraisal, and intention to practice healthy behaviors related to non-communicable diseases in the Thai population. Behav Sci (Basel). 2017;7(2):20.
Suriyong P, Jiraniramai S, Wongpakaran N, Pinyopornpanish K, Angkurawaranon C, Jiraporncharoen W, et al. Translation, adaptation, and validation of the modified Thai version of champion’s health belief model scale (MT-CHBMS). Healthcare (Basel). 2022;11(1):128.
Bunsuk C, Suwanno J, Klinjun N, Kumanjan W, Srisomthrong K, Phonphet C, et al. Cross-cultural adaptation and psychometric evaluation of the Thai version of self-care of chronic illness inventory version 4.c. Int J Nurs Sci. 2023;10(3):332-44.
Bisallah CI, Rampal L, Lye MS, Mohd Sidik S, Iliyasu Z, Onyilo MO. Knowledge, attitude and preventive practices regarding tuberculosis and its predictors among HIV patients in general hospital, Minna, North-central, Nigeria. Malays J Med Health Sci. 2018;14(1):45-55.
World Health Organization. Advocacy, communication and social mobilization for TB control: a guide to developing knowledge, attitude and practice surveys [Internet]. 2008 [cited 2025 Feb 27]. Available from: https://www.who.int/publications/i/item/9789241596176
Thato R. Nursing Research: Concepts to Application. 3rd revised ed. Bangkok: Chulalongkorn University; 2018. (in Thai)
Wild D, Grove A, Martin M, Eremenco S, McElroy S, Verjee-Lorenz A, et al. Principles of good practice for the translation and cultural adaptation process for patient-reported outcomes (PRO) measures: report of the ISPOR Task Force for Translation and Cultural Adaptation. Value Health. 2005;8(2):94-104.
Polit DF, Beck CT. Essentials of nursing research: appraising evidence for nursing practice. 7th ed. Philadelphia: Wolters Kluwer Health/Lippincott Williams & Wilkins; 2010.
McHugh ML. Interrater reliability: the kappa statistic. Biochem Med (Zagreb). 2012;22(3):276-82.
Polit DF, Beck CT. The content validity index: are you sure you know what's being reported? Critique and recommendations. Res Nurs Health. 2006;29(5):489-97.
Kuder GF, Richardson MW. The theory of the estimation of test reliability. Psychometrika. 1937;2(3):151-60.
Koo TK, Li MY. A guideline of selecting and reporting intraclass correlation coefficients for reliability research. J Chiropr Med. 2016;15(2):155-63.
Willis GB. Cognitive interviewing: a tool for improving questionnaire design: SAGE Publications; 2005.
Bisallah CI, Rampal L, Lye MS, Mohd Sidik S, Ibrahim N, Iliyasu Z, et al. Effectiveness of health education intervention in improving knowledge, attitude, and practices regarding tuberculosis among HIV patients in General Hospital Minna, Nigeria - a randomized control trial. PLOS One. 2018;13(2):e0192276.
Sebera E, Kiiza F, Iradukunda J, Mukarwego C, Twagirumukiza E, Bubanje V. Knowledge, attitude, and practices towards prevention of tuberculosis among HIV-positive patients at Kibagabaga District Hospital, Rwanda, 2021. Rwanda Public Health Bull. 2024;5:36-44.
Nahar L, Siddique AB, Omi NT, Bhuiyan HA, Mithila, Khan SM. Assessment of knowledge, attitudes, and practices regarding prevention of tuberculosis among clients visiting Upazila Health Complex outpatient department in Bangladesh: an interview-based study. Discov Public Health. 2025;22(1):277.
Goletti D, Navarra A, Petruccioli E, Cimaglia C, Compagno M, Cuzzi G, et al. Latent tuberculosis infection screening in persons newly-diagnosed with HIV infection in Italy: a multicentre study promoted by the Italian Society of Infectious and Tropical Diseases. Int J Infect Dis. 2020;92:62-8.
World Health Organization. Latent tuberculosis infection: updated and consolidated guidelines for programmatic management. Geneva: World Health Organization; 2018.
Semenya SS, Maroyi A. Medicinal plants used for the treatment of tuberculosis by Bapedi traditional healers in three districts of the Limpopo Province, South Africa. Afr J Tradit Complement Altern Med. 2012;10(2):316-23.
