สัณฐานวิทยาเรณูของพืชวงศ์จิก (Lecythidaceae) ในประเทศไทย

Abstract

ศึกษาลักษณะสัณฐานวิทยาเรณูของพี่ชวงศ์จิก (Lecythidaceae) ในประเทศ'ไทย จำนวน 3 สกุล 10 ชนิด ได้แก่ สกุล Barringtonia 8 ชนิด สกุล careya 1 ชนิด และสกุล Couroupita 1 ชนิค ด้วยกรรมวิธี อะซิโตไลซิส ศึกษาด้วยกล้องจุลทรรศน์แบบใช้แสง และกล้องจุลทรรศน์อีเล็กตรอนแบบส่องกราด เพื่อนำลักษณะทางเรณูวิทยามาใช้สร้างรูปวิธานระบุชนิดพืชที่ศึกษา พบลักษณะสำคัญที่นำมาใช้ในการ ระบุพืชได้ในระดับสกุลเท่านั้น ได้แก่ ลักษณะของการเชื่อมหรือไม่เชื่อมของช่องเปิดแบบร่อง และ รูปร่างขอบของช่องเปิดบริเวณด้านขั้ว พืชในสกุล Barringtonia ใช้ลักษณะขอบของช่องเปิดด้านแนว เส้นศูนย์สูตรแบ่งพืชได้ 2 กลุ่ม ดังนี้ กลุ่มที่ 1 เรณูแบบ B. asianica type รูปร่างขอบของช่องเปิดเป็นสัน หนาและมีแนวร่องแต่ไม่เชื่อมถึงด้านขั้ว ผิวเรณูเป็นช่องขนาดเล็กคล้ายร่างแหกระจายเกือบทั่วทั้งผิว ได้แก่ B. asiatica, B. longipes, B. macrocarpa, B.macrostachya และ B. pendula กลุ่มที่ 2 เรณูแบบ B. acutangula type รูปร่างขอบของช่องเปิดเป็นสันหนาและไม่มีแนวร่อง ผิวเรณูที่ติดกับบริเวณขอบขอบของ ช่องเปิดเป็นช่องขนาดใหญ่คล้ายร่างแห ได้แก่ B. acutangula, B. augusta และ B. racemosa

The pollen morphology of three genera and 10 species of Lecythidaceae in Thailand, including eight species in Barringtonia, one each in Careya and Couroupita was investigated by acetolysis method and studied with the light and scanning electron microscopes. The results showed that some morphological characters of pollen are taxonomically useful for generic delimitation viz. presence syncolpate or colpate and polar area of marginate colpi. Two distinct types of pollen occur in the genus Barringtonia. The first type, the B. asiatica, is based on marginal ridges and grooves, polar cushions and a rather thin tectum which is reticulate. This type is found in B. asiatica, B. longipes, B. macrocarpa, B. macrostachya and B. pendula. The second type, the B. acutangula, is based on marginal ridges and tectum which is reticulate. This type is found in B. acutangula, B. augusta and B. racemosa